Pamukta (Gossypium hirsutum L.) farklı melez kombinasyonlarında bazı tarımsal ve teknolojik özellikler ile çırçır randımanının saptanması

Amaç: Pamukta çırçır randımanını artırmak için oluşturulan popülasyonda ümitvar melez kombinasyonların belirlenmesi ve anaçlara göre performansın değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Çok anaçlı 7 ileri ıslah hattı çırçır randımanı yüksek 2 anaç (Esperya ve Genotip-I) ile melezlenmiş ve 14 F1 melez kombinasyonu elde edilmiştir. Melez kombinasyonlar soy kütüklerinde yer alan 9 çeşit ile birlikte tesadüf blokları deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak ekilmişlerdir. İncelenen özellikler yönünden melez kombinasyonların kontrast tanımlaması yöntemiyle kontrol çeşide, çırçır randımanı yüksek çeşitlere ve en iyi çeşitlere performansı karşılaştırılmıştır. Ayrıca kontrol çeşide üstünlük değeri de tahmin edilmiştir. Bulgular: Melez kombinasyonların çırçır randımanı ortalaması çalışmada anaç olarak yer alan çeşitlerin ortalamasından önemli düzeyde daha üstün bulunmuştur. Melezlerin ortalama tek bitki kütlü verimi kontrol çeşit olan Gloria çeşidi ve en iyi çeşit olan Esperya çeşidi ortalamasından önemli ölçüde daha düşük bulunmuştur. En iyi çeşide göre yapılan karşılaştırmalar melezlerin önemli düzeyde daha kısa, dayanıksız ve kaba lifler oluşturduğunu göstermiştir. Sonuç: Yüksek verimli ve çırçır randımanı yönünden orta-yüksek [(ST-468 x Claudia) x (Gloria x Carisma)] x Esperya melez kombinasyonu ile orta-yüksek verimli ve yüksek çırçır randımanlı [(Gloria x Flash) x (Gloria x Carisma)] x Genotip-I ve [(Carisma x Carmen) x (Gloria x Flash)] x Genotip-I melezlerinin ileri generasyonlarda değerlendirilmesi sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çırçır randımanı, ileri hatlar, kontrast, kontrol çeşide üstünlük