Pandemi sürecinde palyatif bakım hastalarına bakım verenlerin spiritüel iyi oluş ve depresyon düzeylerinin bakım yüklerine etkisi

Amaç: Bu çalışmada pandemi sürecinde palyatif bakım hastalarına bakım verenlerin spiritüel ve depresyon düzeylerinin bakım yüküne etkisini incelemek amaçlandı. Gereç Ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Araştırmanın evreni, 2020 Ocak-2020 Aralık ayları arasında Manisa Şehir Hastanesi Palyatif Bakım Ünitesinde yatan 155 hasta olarak belirlendi. Araştırmanın örneklemini, T.C. Sağlık Bakanlığı Manisa Şehir Hastanesi Palyatif Bakım Ünitesinde yatarak tedavi gören araştırmaya dahil olma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan hasta ve hasta yakını (n=120) oluşturdu. Araştırma verileri Şubat 2021-Haziran 2021tarihleri arasında toplandı. Veri toplama aracı olarak "Hasta ve Bakım Veren Bilgi Formu", "Spiritüel İyi Oluş Ölçeği (SİOÖ)", "Beck Depresyon Envanteri (BDE)" ve "Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği (ZBYÖ)" kullanıldı. Verilerin analizi SPSS 25 paket programında yapıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların %52,5'i kadın ve yaş ortalaması 73,36±14,83'tür, bakım verenlerin %71,7'i kadın ve yaş ortalamaları 49,63±12,21 olarak bulundu. Hastaların Günlük Yaşam Aktiviteleri (GYA) puanı ortalaması 1,54±1,94 ve hastaların %52,5'i tamamen bağımlıdır. Bakım verenlerin %73,3'ü çalışmamakta, %39,2'sine kızı bakım vermekte idi. Bakım verenlerin %50'si bakım sürecinde bir başkasından yardım almadığını belirtti. Bakım verenlerin, Bakım Yükü Ölçeği puan ortalaması 41,13±10,86; Spiritüel İyi Oluş Ölçeği puan ortalaması 135,33±9,59; Beck Depresyon Envanteri puan ortalamaları ise 7,64±6,82'dir. Elde edilen puanlar ile bakım verenlerin bakım yükünün orta düzeyde, spiritüel iyi oluşlarının çok yüksek düzeyde, depresyonlarının oldukça düşük düzeyde olduğu ifade edilebilir. Hastanın cinsiyetinin, bağımlılık düzeyinin ve hastaya bakım verilen sürenin bakım yükünü, spiritüel iyi oluşu ve depresyonu olumlu yönde etkilediği görüldü. Bakım verenin yaşı ve cinsiyeti bakım verenin spiritüel iyi oluşunu ve depresyon düzeyini etkilerken, bakım yükünde etkili bulunmadı. Yapılan ANOVA (varyans analizi) analizi sonrasında spiritüel iyi oluş puanının 1 puan artması ile hasta yakınlarının bakım yükü puanı 0,262 puan azalmakta, depresyon puanı0,356 puan artmakta idi. Sonuç: Araştırmada pandemi sürecinde palyatif bakım hastalarına bakım verenlerin spiritüel iyi oluş puanının artması ile bakım yüklerinin azaldığı, depresyon düzeyleri arttıkça bakım yüklerinin arttığını söylemek mümkündür. Bakım vericilerin spirituel iyi oluşlarını desteklemek üzere hazırlanan programlar ile bakım yüklerinin azaltılması önerilir. Anahtar Kelimler: Palyatif Bakım, Bakım Veren, Spiritüel İyi Oluş, Bakım Yükü, Depresyon