Paralel montaj hattı dengeleme ve ürün atama problemi için yeni matematiksel modeller

Bir nihai ürün oluşturan parçaların belirli bir sıra düzeninde birleştirilme işlemine montaj denilmektedir. Nihai ürün üretmek için yarı mamulün robotik kol, konveyör veya başka bir hareketli taşıma sistemi vasıtasıyla taşınarak montajın gerçekleştirildiği sistematik yapıya montaj hattı denilmektedir. Benzer veya farklı tipte ürün talebinin olduğu işletmelerde paralel olarak konumlandırılan düz montaj hatları kullanılabilir. Paralel olarak konumlandırılan birden fazla düz montaj hatlarının eş zamanlı dengelenmesine, Paralel Montaj Hattı Dengeleme Problemi (PMHDP) denilmektedir. PMHDP'nde her hatta üretilecek olan ürün belirlidir. Oysaki hatlarda üretilecek olan ürünler farklı şekilde belirlenirse, operatör sayısında azalmalar sağlanabilir veya çevrim süresi azaltılabilir. Bu tez kapsamında, montajı yapılacak olan ürünlerin hatlara atandığı PMHDP'nin bir uzantısı ele alınmıştır. Paralel Montaj Hattı Dengeleme ve Ürün Atama Problemi (PMHD-ÜAP) olarak isimlendirilen bu problemin amacı çevrim süresini enküçüklemektir. PMHD-ÜAP'nin çözümü için istasyon odaklı ve operatör odaklı matematiksel modeller geliştirilmiştir. Geliştirilen istasyon odaklı ve operatör odaklı matematiksel modeller kaynaklarda iyi bilinen kıyaslama problemleri üzerinde performansları karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, operatör odaklı matematiksel model daha etkin sonuçlar vermektedir.