Parkinson hastalarında fizyoterapist gözetiminde uygulanan egzersiz programı ile ev egzersiz programının fonksiyonellik ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin karşılaştırılması

Amaç: Bu çalışma, Parkinson'lu hastalarda fizyoterapist gözetiminde uygulanan egzersiz programı ile ev egzersiz programının fonksiyonellik ve yaşam kalitesi üzerine etkisini karşılaştırmak amacıyla gerçekleştirildi.Yöntem: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi, Nöroloji Anabilim Dalı Hareket Bozuklukları Polikliniğinde takip edilen 21 hasta katılmıştır. Fizyoterapist gözetiminde uygulanacak egzersiz programı için haftada 3 gün hastaneye gelebileceğini bildiren hastalar çalışma grubuna (n:10), egzersizlerini düzenli olarak evde yapabileceğini bildiren hastalar ev egzersiz grubuna (n:11) dahil edildi. Egzersiz programı haftada 3 gün 45-60 dakika olacak şekilde 10 hafta süre ile uygulandı. Hastaların özürlülük düzeyi ve hastalığın evresi Birleşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği (BPHDÖ) ve Modifiye Hoehn-Yahr Skorlaması ile değerlendirildi. Hastaların fonksiyonellikleri: Berg Denge Ölçeği (BDÖ), Dinamik Yürüme İndeksi (DYİ), Fonksiyonel Öne Uzanma Testi (FUT), Süreli Yürü-Kalk Testi (TUG) ve fiziksel performans testleri ile değerlendirildi. Yaşam kalitesini değerlendirmede Parkinson Hastalığı Ölçeği (PDQ-39) kullanıldı. Egzersiz uygulaması sonrası oluşan yorgunluk düzeyi Borg Skalası ile takip edildi.Bulgular: Fizyoterapist gözetiminde egzersiz programını tamamlayan hastaların egzersiz öncesi ve sonrası BPHDÖ'nin mental, günlük yaşam aktivitesi ve motor fonksiyon bölümlerinde, Hoehn-Yahr evresinde, denge, yürüme, fiziksel performans düzeylerinde anlamlı gelişme olduğu saptandı (p<0.05). Ev egzersiz grubunda ise egzersiz programı öncesi ve sonrası BPHDÖ'nin günlük yaşam aktivitesi bölümünde, fonksiyonel uzanma testinde, performans testlerinden yatak içi dönme ve oturmadan ayağa kalkma testlerinde, PDQ'nun günlük yaşam aktivitesi, duygu durum ve algı bölümlerinde anlamlı gelişme saptandı (p<0.05). İki grup arasında ise egzersiz sonrası denge, yürüme düzeylerinde anlamlı fark elde edildi (p<0.05). Egzersiz uygulaması sonrasında iki gruptaki hastaların özürlülük ve yaşam kalitesi düzeylerinde anlamlı fark olmadığı bulundu (p>0.05).Sonuç: Egzersiz uygulamalarının, hastaların özürlülük düzeyi, fonksiyonellik ve yaşam kaliteleri üzerinde olumlu etkileri gösterildi. Fizyoterapist gözetiminde egzersiz yapan hastaların denge ve yürüme düzeylerinin ev egzersiz grubuna göre daha fazla geliştiği saptandı. Ancak, egzersiz uygulamalarının her iki yöntemle de yaşam kalitesini arttırmadaki etkisi yetersiz bulundu.