Paroksetin ve venlafaksinin morfin toleransı üzerine etkisinin farelerde hot plate testi ile incelenmesi

Kronik morfin uygulamasına bağlı olarak morfinin analjezik etkisine tolerans gelişebilmektedir. Opioidlere karşı gelişen toleransın mekanizması tam olarak aydınlatılamamıştır. Ağrı modülasyonunda, serotonin ve noradrenalin anahtar rol oynamaktadır. Çalışmalar, antinosiseptif etkinlikte noradrenalin düzeyinin arttığını göstermiştir. Morfin uygulamasının serotonin salıverilmesi, sentezi ve metabolizmasında artışa neden olduğu bildirilmiştir. Çalışmamızda, farelerde paroksetin ve venlafaksinin (5-10-20 mg/kg dozlarında) morfin toleransı üzerine etkisi araştırıldı. Dişi ve erkek sayıları eşit olacak şekilde, KTÜ Tıp Fakültesi Cerrahi Araştırma Merkezi laboratuvarlarından randomize olarak seçilmiş, 25-50 g ağırlığında 96 fare kullanılarak altı çalışma grubu oluşturuldu. Kontrol grubuna oral gavajla serum fizyolojik; morfin toleransını değerlendirmek amacıyla oluşturan gruba morfin (10 mg/kg/gün, s.k.) uygulandı. Deney gruplarından ikisi, kendi içinde üçe bölünerek oral gavaj ile her bir alt gruba 5, 10, 20 mg/kg dozlarında yalnızca paroksetin ve yalnızca venlafaksin verildi. Kalan iki grup da kendi içinde üçe bölünerek 5, 10, 20 mg/kg dozlarda oral gavajla paroksetin veya venlafaksin uygulamasıyla eş zamanlı olarak her bir fareye 10 mg/kg dozda s.k. morfin uygulandı. Sekiz gün boyunca ilaç verilen deney hayvanlarının hot plate testinde ilaç öncesi ve sonrası ölçümleri alınarak antinosiseptif etki değerlendirilmesi yapıldı. Sonuç olarak; morfin tolerans grubunda analjezik etkide anlamlı bir azalma görüldü (p<0,05). Paroksetin ve venlafaksin anlamlı bir antinosiseptif etki gösterdi. Kombine ilaç kullanılan gruplarda analjezik etkide istatistiksel olarak anlamlı bir azalma görülmedi. Kombine ilaç verilen deney gruplarının son gün ölçümleri, yalnız morfin grubunun son gün ölçümleri ile kıyaslandığında, uygulanan doza ve ilaca bağlı olarak değişiklik gösteren ve istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlendi.