Afganistan'da barış inşası ve çatışma çözümü (2001-2021)

Afganistan'da uzun yıllar süren savaş, ülkedeki altyapıların çoğunu yok etmiştir. Bu nedenle, ülke kırılgan bir yapıya bürünmüş ve dış yardımlara bağımlı hale gelmiştir. Afganistan'da gücü ve iktidarı elinde tutmak için şiddet kullanımının tarihi onlarca yıl öncesine dayanmaktadır. Stratejik konumu ve çeşitli demografik yapısı nedeniyle Afganistan, dünyanın büyük güçleri, bölgesel oyuncular ve komşu ülkeler arasındaki çatışma ve rekabetin merkezi olmuştur. Bu çalışmada, Afganistan'daki çatışmaların köklerini, güvensizliğin yükselişini, istikrarsızlığın iç nedenlerini ve dini aşırılıkçılığı gözden geçirerek, ayrıca ülke üzerindeki hem doğudan hem de batıdan ve bölgesel güçlerden gelen dış etkileri değerlendirilmiştir. Araştırmada yetkililerin Afganistan'a barış ve istikrar getirmek için attığı adımlar ve girişimler de ele alınmıştır. Bu girişimler arasında Afganistan Geçici Hükümeti'nin temelini oluşturan Bonn Anlaşması, Yüksek Barış Konseyi'nin kurulması ve Ulusal Uzlaşma Yüksek Konseyi yer almaktadır. Araştırma, önceki yirmi yıla (2001-2021) odaklanmaktadır. Bu çalışma, barış inşası ve çatışma çözümü konularında kaynakların bulunmaması ve yerel kaynaklarda yayın olmaması gibi bazı sınırlamalarla karşı karşıya kalmaktadır. Ġkincil veriler kullanılarak bu araştırmanın amaçlarına ulaşmak için, betimsel ve nitel bir yöntem kullanılmıştır. Bu çalışmanın bulgularına göre Afganistan'daki barış inşa süreci ve çatışma çözümü olumsuz sonuçlanmıştır. Afganistan'da barış inşası sürecinin başarısız olmasının ana unsurları olarak dış kaynaklı girişimler, komşu ülkelerin müdahalesi ve iç sosyo-ekonomik engeller görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Barışın Ġnşası, Çatışma, Afganistan, Barış, Savaş.