Pediatri polikliniğinde çinko eksikliği saptanan hastalarda dikkat eksikliği bulgularının conners ölçeğine göre tedavi öncesi ve sonrası değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Dünya nüfusunun yaklaşık %50'si yetersiz çinko alımı riski altındadır. Türkiye'de çinko eksikliğinin yaygın görüldüğü tahmin edilmesine rağmen yetersiz çalışma nedeni ile çinko eksikliğinin ülkemizdeki prevalansı kesin olarak olarak söylenememektedir. Bu çalışma çocuk polikliniğinde çinko düzeyi rastlantısal olarak düşük saptanan hastalarda dikkat eksikliği semptomlarını Conners Ebeveyn Değerlendirme Ölçeği ile değerlendirmeyi ve çinko tedavisi sonrası ölçek puanlarındaki değişimi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmadan elde edilecek verilerin, çinko ile dikkat eksikliği semptomları arasındaki ilişki ile ilgili literatüre katkıda bulunması, hastaların uzun dönem izlemlerine ve medikal tedavilerinin planlanmasına yardımcı olması amaçlanmaktadır. Hastalar ve Yöntemler: Araştırmaya pediatri polikliniğinde çinko düzeyi rastlantısal olarak düşük saptanan, bilinen DEHB tanısı, nörolojik hastalığı, psikiyatrik hastalığı olmayan 5-17 yaş aralığında 50 çocuk hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastalara 1 mg/kg/g çinko tedavisi 3 ay süreyle uygulanmış, tedavi sonrası kontrol çinko değerleri görülmüştür. Hastalar çinko tedavisi öncesi ve 3 aylık çinko tedavisi sonrası Conners Ebeveyn Değerlendirme Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 23'ü (%46) erkek, 27'si (%54) kız 50 hasta dahil edildi. Hasta grubunun yaş ortalamaları 7,43±4,42 yıl olarak hesaplandı. Hastaların tedavi öncesi çinko düzeyleri 58,44±7,76, tedavi sonrası çinko düzeyleri 80,28±18,95 saptandı. Hastaların Conners ebeveyn değerlendirme ölçeğinden tedavi öncesi ve sonrası aldıkları puanlar karşılaştırmalı analiz edildi ve "Conners duygusal değişkenlik" skoru dışındaki tüm skorlar tedavi sonrasında tedavi öncesine göre anlamlı derecede daha düşük bulundu (p<0,05). Hastaların tedavi öncesi çinko düzeyleri ile tedavi öncesi ölçekten aldıkları puanların korelasyonu incelendiğinde tedavi öncesi çinko düzeyi ile tedavi öncesi "karşı gelme" skoru (r=0,357, p=0,011), "sosyal problemler" skoru (r=0,314, p=0,027) ve "psikosomatik" skoru (r=0,423, p=0,002) arasında aynı yönde orta düzeyde anlamlı ilişki saptandı. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları literatürle uyumlu şekilde çinko eksikliğinin dikkat eksikliği etiyolojisinde rol oynadığı ve çinko tedavisinin dikkat eksikliği semptomları üzerine iyileştirici etkisi olduğunu desteklemiştir. Çalışmamızda en belirgin fark hiperaktivite, kaygı utangaçlık ve sosyal problemler alt ölçeklerinde saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Pediatri, Çinko, DEHB, Conners