Pediatrik ayak bileği Manyetik rezonans görüntülemesinde kırmızı kemik iliği değişikliklerinin ölçümü

Amaç Pediatrik yaş grubunda ayak bileğine yönelik yapılan Manyetik rezonans görüntülemesinde (MRG) T2 ağırlıklı görüntülerde (T2A) yüksek sinyaller sıklıkla izlenmektedir. Bu yüksek sinyallerin başlıca ayırıcı tanıları arasında kemik iliği ödemleri, travma, enflamasyon, enfeksiyon, neoplastik sebepler, artrit, metabolik sebepler, iyatrojenik, biyomekanik ve gelişimsel nedenler yer almaktadır. Pediatrik ayak bileği MRG'sinde T2A fokal sinyal artışları aynı zamanda fizyolojik bir bulgu olan kırmızı kemik iliği değişikliklerine de işaret edebilmektedir. Bu çalışmadaki temel amaç, pediatrik ayak bileği MRG tetkiklerindeki T2A yüksek sinyallerin, patolojiye işaret eden ayırıcı tanıların yanı sıra kırmızı kemik iliği değişikliklerine de ait olabileceğinin anlaşılması ve bunların hangi kemiklerde, ne sıklıkta izlendiğinin, yaşla, cinsiyetle nasıl dağılım gösterdiğinin anlaşılmasıdır. Böylelikle kırmızı kemik iliği değişikliklerinin ve kemik iliği dönüşümünün normal paternleri anlaşılabilir olacak ve pediatrik ayak bileği MRG'sinde izlenen sinyal değişikliklerinin diğer ayırıcı tanılardan ayırt edilebilmesi daha mümkün olabilecektir. Gereç ve Yöntem Çalışmamız Ekim 2020 ile Ekim 2024 tarihleri arasında Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniğinde, 1,5 Tesla MRG cihazında ayak bileği görüntülemesi yapılmış 18 yaş ve altı çocuk hastalarda retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Osteomiyelit, travma, primer tümör ve metastatik lezyon, metabolik ve gelişimsel anomali, tedaviye bağlı değişikliklerle uyumlu anamnezi veya bulguları olan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Belirtilen esaslara göre toplam 196 hasta çalışma kapsamında incelenmiş ve 47 hasta çalışma dışı bırakılmıştır. Çalışma popülasyonu 149 hastadan oluşmaktadır. Çalışmaya dahil hastaların ayak bileği MRG tetkiklerinde, kırmızı kemik iliği değişiklikleri ile uyumlu T2A sinyal artışları izlenip izlenmediği, eğer bu sinyaller izleniyorsa bunların hangi kemiklerde mevcut olduğu, görüntülemenin hangi ayaktan yapıldığı, hastaların yaş ve cinsiyetleri kaydedilmiştir. Bulgular Araştırmaya dahil edilen 149 hastanın 125'inde (%83.9) kemik yapıların en az birinde kırmızı kemik iliği değişiklikleri ile uyumlu odak veya odaklar izlendi. Tüm hastaların %81.2'sinde talusta, %57.7'sinde kalkaneusta, %47'sinde navikulada, %32.2'sinde küboid kemikte, %38.9'unda medial kuneiformda, %30.9'unda orta kuneiformda, %19.5'inde lateral kuneiformda, %18.1'inde metatars bazisinde, %18.8'inde tibiada, %12.8'inde fibulada kırmızı kemik iliği değişiklikleri ile uyumlu odaklar saptandı. İlerleyen yaşla birlikte odak izlenme sıklığı daha düşüktü. Ayak kemiklerinde yapılan anatomik gruplamalarda, arka ayakta ve ayak medial planda kırmızı kemik iliği değişiklikleri ile uyumlu odakların izlenme sıklığı daha yüksekti. Okul dönemindeki kızlarda erkeklere kıyasla tibia, fibula, metatars bazisi bölgesindeki kırmızı kemik iliği değişiklikleri ile uyumlu odakların sıklığı daha yüksek iken, diğer bölgelerdeki kırmızı kemik iliği değişiklikleri ile uyumlu odakların sıklığı erkeklerde daha yüksekti. Adölesan grubunda ise, erkeklerde kırmızı kemik iliği değişiklikleri ile uyumlu odakların izlenme sıklığı kızlara kıyasla tüm kemiklerde daha yüksekti. Sonuç Kırmızı kemik iliği değişiklikleri ile uyumlu odakların izlenme sıklığı, ilerleyen yaşla birlikte azalmaktadır. Çalışmamızda, literatürde belirtilen kemik iliği konversiyonu paterni ile uyuşacak şekilde, kırmızı kemik iliği değişiklikleri ile uyumlu odaklar distalden proksimale doğru artan bir sıklık sırası ile izlenmekte ve en sık arka ayak grubunda izlenmektedir. Ayrıca çalışmamızda literatüre katkı olarak, erkek ve kız cinsiyet gruplarında yapılan kıyaslamalar sonucunda erkeklerde kırmızı kemik iliği değişiklikleri ile uyumlu odakların izlenme sıklığı daha fazla bulunmuştur. Literatüre diğer bir katkı da ayağın anatomik olarak lateral ve medial gruplara ayırıp incelenmesi sonucunda, medialde laterale kıyasla kırmızı kemik iliği değişiklikleri ile uyumlu odakların izlenme sıklığının daha fazla olmasıdır. Anahtar Kelimeler: Kemik İliği MRG, Kemik İliği Konversiyonu, Rekonversiyon, Kırmızı Kemik İliği değişiklikleri, Ayak Bileği MRG