Perakende sektöründe veri zarflama analizi ve analitik hiyerarşik süreç yaklaşımlarıyla tedarikçi performans değerlendirmesi

ÖZETYüksek Lisans TeziPERAKENDE SEKTÖRÜNDE VER ZARFLAMA ANAL Z VE ANAL T KH YERARŞ K SÜREÇ YAKLAŞIMLARIYLA TEDAR KÇ PERFORMANSDEĞERLEND RMESTimur TURGUTLUDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimleri EnstitüsüEkonometri Anabilim DalıEkonometri ProgramıKüresel pazarda sürekli artan işletmeler arası rekabet, günümüzdeyerini, birçok işletmenin bir araya gelerek oluşturduğu işletme ağlarıarasındaki rekabete bırakmaktadır. Rekabette öne çıkabilmek, ancakverimliliklerin arttırmalası, maliyetlerin, ve müşteri cevap zamanlarınındüşürülmesiye mümkün olabilmektedir. Bunları gerçekleştirebilmek için,işletme içi süreçlerle birlikte, etkin kurgulanmış tedarik zincilerine veperformans odaklı bir tedarik zinciri yönetimine ihtiyaç duyulmaktadır.Tedarik zincirinin en önemli halkalarından biri tedariçilerdir. şletmelerin ürünkaliteleri, toplam maliyetleri ve bunların etkisi altında sağladıkları müşterimemnuniyeti tedarikçilerinin performansından doğrudan etkilenmektedir. Budoğrultuda, tedarikçilerin performanslarının değerlendirilmesi, işletmeler içinstratejik bir öneme sahiptir. Doğru performans kriterleri ve değerlendirmeyöntemi kullanılarak elde edilmiş sonuçlar, tedarikçi performansınıngeliştirilmesine yönelik, isabetli çözüm önerileri sunabilmektedir.Perakende sektörü, dünyada ve Türkiye'de hızla büyümekte olan verekabetin üst düzeyde yaşandığı bir sektördür. Sektörün iş süreçlerinde, birüretim aşaması bulunmaması nedeniyle, tedarikçi ilişkileri daha da ön planaçıkmaktadır. Bu çalışmada ilk olarak, perakende sektörü tedarikçilerine özgüperformans kriterlerine dair önerilerde bulunmak amaçlanmaktadır.Performans değerlendirmesinde kullanılabilecek iki yöntem önerisindebulunmak ve bu yöntemlerin karşılaştırmalarını yapmak çalışmanın diğer biramacıdır. Önerilen yöntemlerden ilki, bir matematiksel programlama yöntemiolan Veri zarflama analizidir. Çoklu kriter altında karar verme aracı olan,Analitik hiyerarşik süreç çalışmada önerilen diğer yöntemdir. Her iki yöntemulusal bir perakende zinciri işletmesinin 2005 yılı verilerine uygulanmış, eldeedilen sonuçlara çalışmada yer verilmeştirAnahtar Kelimeler: 1) Veri Zarflama Analizi, 2) Analitik Hiyerarşik Süreç, 3) TedarikZincir Yönetimi, 4) Performans değerlendirme, 5) Perakende sektörü