Genel strateji ve stratejik yönetim algılamaları: Türkiye'deki orta-üst düzey yöneticilerin arasındaki ortak strateji algılaması üzerine bir araştırma

Strateji kavramının, askeri birliklerin ve ülkelerin yönetimi ve hedeflerine ulaşmaları kapsamında kullanılmaya başlanması yaklaşık 2500 yıl öncesine gitmektedir. Teori olarak ise strateji, savaşlar, dış ilişkiler devlet yönetimi alanlarında 170 yıldır gelişimini sürdürmektedir. Bu gelişim süresi içinde politika ve strateji arasındaki ilişkiler teorik ve pratik alandaki tartışmaların konusu olagelmiştir.İşletmelerin Stratejik Yönetimi kavramı ise son 50 yıldır yönetim alanının bilimsel bir konusu olarak dünya akademik ve işletme çevrelerinin gündemini işgal etmektedir. Bu kapsamda, çok uluslu ve büyük ölçekli işletmelerin yönetimine ilişkin olarak teorik ve pratik alanda önemli çalışmalar yapılmıştır.Ancak, devlet kurumları ve özel işletmeler gibi iki farklı alanın amaçlarına yönelik olarak sürdürülen bu çalışmaların birbiri ile karşılaştırılması ve aralarındaki bağın ortaya çıkarılması konusundaki gayretlerin oldukça zayıf kaldığı gözlenmektedir.İnsanların ve toplumların davranışları somut ve soyut çeşitli faktörlerin etkisi altında şekillenmektedir. Soyut faktörler arasında kültür, anlayış ve algılamaların özel bir yer işgal ettiği kuşkusuzdur.Konuya bu açılardan yaklaşıldığında, bir ülkenin farklı kurumlarındaki yöneticilerin sahip oldukları stratejik kültür - stratejik yönetim ilişkisi ve Ortak strateji algılamasının düzeyinin, ulusal, sektörel ve kurumsal önceliklerin belirlenmesinde ve uygulanacak politikaların oluşturulmasında önemli rolü olduğu düşünülebilir. Bu durum, bir ülkenin ?stratejik kültür ve algılama kapasitesi? veya ?toplam stratejik düşünce kalitesi? olarak da adlandırılabilir.Dolayısıyla, ülkenin çeşitli kurumlarındaki orta-üst düzey yöneticilerin durumu özel bir önem arz etmektedir. Bunlar bir taraftan kendi alanlarında mal ve hizmet üretimlerini sürdürürken, diğer taraftan da geliştirdikleri fikir ve önerilerle üst düzey yöneticilerin alacakları stratejik kararlara alt yapı oluşturmaktadır. Çeşitli sektörlere mensup Orta-üst düzey yöneticilerin kültür ve algılamalarının da sektörel ve kurumsal bazda bazı farklılıkların olması doğaldır. Ancak, söz konusu kültür ve algılama farklılıklarının derecesi ve hangi alanlarda yoğunlaştığının belirlenmesi önem arz etmektedir.Bu çalışma, farklı sektörlerde stratejik kararların alınmasında katkıları/etkileri olan Orta-üst düzey yöneticilerin strateji algılamaları arasındaki farklı ve Ortak yönlerinin belirlenmesini amaçlamaktadır.Strateji algılamasını belirleyen faktörler; ?Tarihsel altyapı ve stratejik düşüncenin evrimi?, ?askeri açıdan stratejinin boyutları ve harp prensipleri?, ? İş dünyası açısından strateji ve stratejik yönetim? ve ?Yöntemsel stratejik öngörü? konularında yapılan literatür çalışmasından çıkarılmıştır.Araştırmanın hedef kitlesi çok geniş bir alanı kapsamakla beraber, bu alanı bir ölçüde daraltmak ve belirginleştirebilmek için hedef kitle üç grup altında incelenmiştir. Bunlar; ?sivil bürokrat yöneticiler?, ?asker bürokrat yöneticiler? ve ?şirket yöneticileri? dir.Bu grupların görüş ve algılamalarını ortaya çıkarmak için araştırma yöntemi belirlenmiş ve ?amaçlı örnekleme? uygulanmıştır. Örnek kütle üzerinde; ?Genel strateji kültürü/anlayışı ve algılaması?, ?Genel strateji- işletmelerin stratejik yönetimi ilişkisi? ve ?Strateji algılaması konusundaki sorunların farkındalık düzeyi? ana başlıkları altında görüşmeler yapılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir.