Permetrinin tatlı su midyelerinde toksik etkilerinin belirlenmesi

Permetrin, su kaynaklarının yakınında böceklere karşı mücadelede toprak yüzeyinden yağmur suları ile taşınarak ya da endüstriyel alan atıklarının arıtılmadan sulara bırakılması sonucu sucul ekosisteme karışabilen ve sucul ekosistem canlılarını olumsuz etkileyebilen sentetik bir piretroittir. Bu nedenle, sucul canlılar üzerindeki etkilerinin araştırılması sucul ekosistem sağlığı açısından önemlidir. Bu tezin amacı, permetrinin hedef dışı bir tür olan tatlı su midyelerinde akut toksik etkisinin belirlenmesini takiben subletal etkilerinin immünolojik ve biyokimyasal parametrelerle incelenmesidir. Deneylerde sucul biyolojik izleme ve toksikoloji çalışmalarında kullanılan bir tür olan tatlı su midyesi Unio delicatus model organizma olarak kullanılmıştır. Akut toksik değerleri (ortalama öldürücü konsantrasyon, LC50), Finney'in probit analiz yöntemi baz alınarak 96 saatlik LC50 değeri 119,4430 (69,569-168,967) mg/L olarak saptanmıştır.Tatlı su midyeleri daha sonra 96 saatlik LC50 değerinin 1/10, 1/50 ve 1/100 oranlarındaki (1,19 mg/L, 2,38 mg/L ve 11,9 mg/L) permetrin konsantrasyonlarına 96 saat ve 7 gün süre ile maruz bırakılmıştır. Deney sonunda, deney gruplarının kontrol gruplarına göre ortalama toplam hemosit sayısı istatistik olarak anlamlı azalış göstermiştir (p<0,05). Permetrinin solungaç ve sindirim bezi dokuları üzerinde antioksidan glutatyon (GSH), ileri düzey oksidasyon protein ürünleri (AOPP) ve malondialdehit (MDA) parametreleri incelendiğinde ise, istatistiksel anlamlı bir sonuca ulaşılmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak; permetrinin tatlı su midyesi Unio delicatus için akut maruziyette az derecede toksik etkiye sahip olduğu, subletal konsantrasyonda ise glutatyon, ileri oksidasyon protein ürünleri ve lipid peroksidasyon değerlerinde ise istatistik olarak anlamlı düzeyde kabul edilir etkiye neden olmadığı tespit edilmiştir.