Personel temin ve seçim sürecinde iş başvurusu yapanların ayrımcı yaklaşım algıları

Bu araştırmanın amacı çeşitli sektörlerde bir firmaya ya da kuruma iş başvurusunda bulunmuş ve olumsuz dönüş almış bireylerin cinsiyet, siyasi düşünce, yaş, eğitim ve referans gibi konularda ayrımcılığa uğrama durumlarının tespit edilmesi, iş başvurularında sıklıkla yapılan ayrımcılık çeşitlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini daha öncesinde herhangi bir kurum, kuruluş, işletme veya firmayla yüz yüze görüşerek iş başvurusu yapıp işe alımı gerçekleşmeyen bireyler oluşturmaktadır. Bu amaçla kolayda örnekleme yöntemi ile seçimi yapılan evrene dahil olma kriterlere sahip toplamda 188 birey seçilmiştir. Bu araştırmada öncesinde tespit edilmiş olan hipotezlerin test edilmesi adına verilerin toplanması ve analiz edilmesi için nicel araştırma yönteminin süreçleri izlenmiştir. Buna göre araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. İlk önce araştırmaya dahil edilecek olan bireylerin kriterleri belirlenmiş ve anket soruları online ortama girilmiştir. Katılımcıların ilk sorusu seçici soru olarak düzenlenmiş olup, daha öncesinde bir kuruma / kuruluşa iş başvurusu yapıp olumsuz cevap alma durumları tespit edilmiştir. Anket 3 (üç) bölümden oluşmaktadır. Araştırmada çeşitli sektördeki firmalara / kurum / kuruluşlara / işletmelere daha öncesinde iş başvurusu yapıp da olumuz cevap almış kimselerin demografik ve iş süreci ile ilgili durumlarının dağılımları yüzde ve frekans ile verilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılmış olan Ayrımcılık Algısı Ölçeği ve alt boyutlarından alınmış olan puanların normal dağılım gösterme durumlarının incelenmesinde basıklık ve çarpıklık değerleri dikkate alınmıştır. Çalışmamızda Ayrımcılık Algısı Ölçeği ve alt boyutlarından alınmış olan puanların normal dağılım gösterdiği saptandığından çeşitli değişkenlere göre farklılaşma testlerinde parametrik testler (bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi) kullanılmıştır. Araştırmanının neticesinde bulguların değerlendirilmesinde %95 güven düzeyi dikkate alınmıştır. Sonuç olarak, daha öncesinde herhangi bir kurum / kuruluşa iş başvurusu yapmış ve olumsuz yanıt almış olan bireylerin katılımı ile gerçekleşen bu araştırmada katılımcıların iş başvurularında siyasi düşüncesinden ve referans eksikliğinden dolayı ayrımcılık yapıldığı konusunda belirsizlik içinde oldukları, buna karşın cinsiyete, yaşa / özre, eğitim durumuna göre ayrımcılığa uğradıklarına dair algılara sahip oldukları belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: İnsan Kaynakları Yönetimi, Personel Seçim ve Temini, Ayrımcılık, Doğrudan Ayrımcılık, Dolaylı Ayrımcılık