Actors in the policy-making process in oil industry: A comparative study between İran and Saudi Arabia

Enerji sürdürülebilir ekonomik kalkınmanın temel yapı taşını oluşturmaktadır. Bununla birlikte, küresel enerji tüketiminin büyük bir çoğunluğunu yenilenemez enerji kaynakları oluşturmaktadır ve yenilenemez enerji kaynakları dünya üzerinde dengeli bir dağılıma sahip değildir. Bu nedenle, küresel enerji piyasaları fosil enerji rezervlerine sahip ülkeler tarafından şekillenmektedir ve bu yüzden enerji ihracatçısı ülkelerin enerji politikaları hem enerji ihracatçısı hem de enerji ithalatçısı ülkeler için büyük önem arz etmektedir. Bu çalışma, dünyadaki en büyük petrol rezervlerine sahip olan İran ve Suudi Arabistan'ın petrol sektöründeki karar alma sürecini etkileyen resmi ve gayri resmi aktörleri inceleyerek ülkelerin petrol politikalarının nedenlerinin ve sonuçlarının anlaşılmasına ve açıklanmasına katkı sağlamaktadır. Çalışmada ilk olarak 'Politika Süreç Modeli' incelenerek teorik bir çerçeve çizilmiştir. İkinci olarak, ülkelerin politik tarihine kısaca değinilmiş, siyasi yapıları ve karar alma sürecindeki resmi ve gayri resmi aktörler detaylı olarak incelenmiştir. Daha sonra, ülkelerin ekonomik göstergeleri, enerji görünümleri ve küresel enerji piyasasındaki değişiklikler ele alınmıştır. Son olarak, iki ülkenin petrol şirketleriyle sözleşmeleri, politika süreç modeli çerçevesinde incelenerek, siyasi sistem farklılıkları, ulema sınıfı ve toplum yapılarının petrol endüstrisinde karar alma sürecine etkileri tespit edilerek karşılaştırılmıştır.