Pilotlarda aşırı yorgunluk kavramı üzerine nicel bir çalışma: Türkiye

Aşırı yorgunluk, havacılık operasyonlarında kontrol altında tutulması gereken önemli bir unsurdur. Havacılık otoriteleri aşırı yorgunluk konusunda birçok sınırlama ve uygulama geliştirmiştir. Ancak istatistikler ve pilotlardan gelen raporlar mevcut düzenlemelerin yeterli olmadığını göstermektedir. Bu çalışmada, Türkiye'deki pilotların aşırı yorgunluk düzeyinin belirlenmesi ve aşırı yorgunluk konusunda kurumlarından gördükleri destek algısının ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda yapılan anket çalışmasına, Türkiye'de görev yapan 326 havayolu pilotu katılmıştır. Türkiye'de "pilotlarda aşırı yorgunluk" kavramı ile ilgili bir çalışma mevcut yazında olmadığından, bu çalışmanın alan yazınına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmanın sonucunda; araştırmaya katılan pilotların %13'nün aşırı yorgunluk kavramını daha önce duymadığı, %67'sinin aşırı yorgun olmasına rağmen uçuş görevini iade etmeyerek uçuşa gittiği, %65'inin aşırı yorgunluk nedenli küçük hata ve %19'unun ise ciddi hata yaptığı ortaya çıkmıştır. Bundan başka, erkek pilotlarda raporlama kültürünün kadın pilotlara göre daha fazla olduğu, pilotların aşırı yorgunluk kaynaklı hatalar nedeniyle kendilerine daha az, çalışma arkadaşlarına ise daha çok rapor düzenledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yaş ile meslekteki yıla göre pilotların aşırı yorgunluk düzeylerinin, cinsiyet ve yaşa göre ise pilotların kurumlarından gördükleri destek algılarının anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Aşırı yorgunluk, Havayolu taşımacılığı, Pilot, Türkiye, Nicel Araştırma