Pistacia khinjuk stocks (buttum) bitkisinin in-vitro mikroçoğaltılması

11 Özet Bu çalışmanın amacı, bir kültür bitkisi olan Antep fıstığının doğal bir anacı olan Buttum'un (Pislacia khinjuk Stocks) doku kültürü tekniği ile çoğaltılma potansiyelini araştırmaktır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi ile direkt olarak ilgili olan Antep fıstığı anaçlarının in-vitro çoğaltılması için bir teknik geliştirildi. Olgun buttum tohumlarından aksenik ekplant üretimi için etkili bir yüzey steril izasyonu metodu geliştirildi. İn-vitro kültüre alınan olgun buttum tohumlarının %100'ü çimlendirildi. Ağarla katılaşünlmış Murashige ve Skoog besi ortamında olgun buttum tohumlarının aksenik çimlenmesi için bitki büyüme düzenleyicilerinin gerekli olmadığı tespit edildi. Bir sitokinin olan benzil amino pürin'in (BAP) in-vitro kültürlerin başlatılması ve sürgün proliferasyonu için mutlaka gerekli olduğu tespit edildi. 4.0 mgl"1 BA, 30 gl"1 sakkaroz ve 7 gl"1 ağarla destekli MS besi ortamında dört haftalık kültür sonunda test edilen BAP konsantrasyonlarında sürgün sayılarının 4.25 ve 7.25 arasında olduğu bulundu. En iyi köklenme 0.5 mgl'1 IB A ile destekli MS besi ortamında (%100) elde edildi. Tohumdan elde edilen sürgünler üzerine yapılan alt kültür sayısının köklenme oranını kuvvetli bir şekilde etkilediği gözlendi. Köklenen sürgünler torf içeren saksılarda kolayca aklimatize edildi. Sonuçlar seçkin Antep fıstığı anaçlarının klonlanması stratejileri açısından tartışıldı. Sonuç olarak buttum ağaçlarının organogenezis ile çoğaltılması için bir protokol geliştirildi. Ancak, bu tekniğin geliştirilerek seçkin buttum ağaçlarının klonması için entegre bir protokol haline getirilmesi gereklidir. Bu da organogenezis ile geliştirilen tekniğin üzerine daha fazla araştırma yapılması ile mümkün olacaktır.