Erken modern dönem Osmanlı Kıbrısı'nın tarımsal ve kentsel tarihinde vakıfların yeri

Bu tez erken modern dönem Kıbrıs'ta vakıf kurumunun sosyo-ekonomik faaliyetlerini analiz etmeyi amaçlar. Vakıfların dini bir hayır kurumu olmasının ötesinde, bir statü göstergesi ve adanın kent ve kır ekonomisinde söz sahibi dinamik bir yapı olduğunu iddia etmektedir. Vakfiyelerdeki bilgilerin haritalandırılarak yapılan analizinde ilk olarak para vakıfları incelenerek Kıbrıs'ta kredi ilişkilerinde para vakıflarının rolü sorgulanmaktadır. Buradan hareketle vakıf kurucusu, mütevellisi ve vakıftan borç alanlar arasındaki sosyal ve iktisadi ilişkiler incelenmiştir. İkinci olarak herhangi bir gayrımenkul varlığı olan sıradan vakıflar ve paşa vakıfları aynı yöntem takip edilerek incelenmiştir. Vakıflara ait her bir akar kendi içerisinde ve erken modern dönem Kıbrıs'ın sosyo-ekonomik dinamikleri göz önüne alınarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak vakıfların toprak sahibi olarak tarımsal ilişkilerde ve dükkan, han gibi emlak sahibi olarak kent ticaretindeki yeri sorgulanmıştır. Vakıf kurumunun kırda ve kentte zenginliğin yeniden dağıtılmasında bir mekanizma olduğu vurgulanmış, bu yeniden dağıtımın şehirlerin yeniden şekillendirilmesi ve Kıbrıs gibi bir Osmanlı taşrasında yerel idareciler ile din görevlilerinin ilişkilerini nasıl düzenlediği araştırılmıştır. Ayrıca akarların ve hayratların dağılımı değerlendirilerek bütün bu ilişkilerin ve yeniden dağıtımın gerçekleştiği bir mekan tanımladığı iddia edilmiştir. Son olarak, belirli vakıfların muhasebe defterleri incelenerek hem vakıfların yıllar içerisindeki finansal durumları takip edilmiş hem de tezin temel problemleri mikro ölçekte değerlendirilmiştir.