Platon'dan Hugo Grotius'a haklı savaş düşüncesi üzerine eleştirel bir inceleme

Bu çalışmanın amacı, Batı siyaset felsefesi geleneğinde bir meşruiyet temeli olarak ortaya konulmuş olan haklı savaş düşüncesinin felsefi kökenlerini açığa çıkarmak ve onları eleştirel bir incelemeye tabi tutmaktır. Haklı savaş düşüncesi günümüz siyasi gerçekliği açısından Amerika Birleşik Devletleri'nin özellikle Ortadoğu coğrafyasında yürütmüş olduğu savaşların meşruiyet zemini olmuştur. Bu açıdan çalışma ikinci olarak ABD'nin başlatmış olduğu savaşlarda esas aldığı bu savaş mantığının düşünsel soy kütüklerini ortaya koymayı ve böylelikle günümüzdeki politik gerçekliği daha iyi anlamaya katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Çalışmanın araştırma izleği kapsamında Platon ve Hugo Grotius arasında ve dört tarihsel dönem çerçevesinde yer verdiğimiz sekiz düşünür çalışmanın sınırlarını belirlemektedir. Çalışmada haklı savaş düşüncesinin politik bir tahakkümü mümkün kılan bir işlevi olduğu, belirli siyasi yapıların emperyal bir düzene kavuşmasını meşrulaştırdığı ve müdahale savaşlarına oldukça yoruma açık bir şekilde haklılık kazandırdığı argümanı temellendirilmeye çalışılmaktadır. Çalışmada sonuç olarak ilkin Batı siyaset felsefesi geleneğinde haklı savaş düşüncesinde başvurulan kavram ve argümanlar açısından bir süreklilik hattı olduğu anlaşılmıştır. Bu süreklilik hattında doğa, doğal hukuk ve uluslararası hukuk düşüncesinin savaşa haklılık kazandıran üç düşünsel temel olduğu fakat bunların felsefi açıdan güçlü olmayan temellendirmeler barındırdığı sonucuna varılmıştır. Yine günümüzde savaş konusunda yaşanan politik gerçekliğin düşünsel temelleri olduğu anlaşılmıştır. Son olarak uluslararası düzeyde söz sahibi olan siyasi yapılarda savaşın haklılığı konusunda yürütülecek tartışmalarda, bir yandan Habermasçı müzakereci demokrasi modeline ihtiyaç duyulurken diğer yandan bu tarz siyasi yapıların ulusların savaş başlatmasını önleyecek caydırıcı mekanizmalara sahip olması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Haklı Savaş Düşüncesi, Doğa, Doğal Hukuk, Uluslararası Hukuk.