Plazma hücreli myelom olgularında kemik iliği biyopsilerinde plazma hücre yüzdesi, tutulum paterni, fibrozis ve mikrodamar yoğunluğunun prognoz ile ilişkisi

Plazma hücreli myelom (PHM), kemik iliğinden kaynaklanan, plazma hücrelerinin multifokal neoplastik proliferasyonudur. PHM; anemi, serum ve/veya idrarda monoklonal protein varlığı, kemiklerde osteolitik lezyonlar, hiperkalsemi ve böbrek yetersizliği ile karekterli monoklonal bir hastalık olup hastalık riski yaşla birlikte, özellikle 50 yaşından sonra artar. PHM tüm malignitelerin %1'ini, hematopoetik neoplazilerin %10-15'ini ve hematolojik malignitelerden ölümlerin %20'sini oluşturur. Kemik iliği hemen hemen tüm PHM'lerin orijin aldığı yerdir ve monoklonal plazma hücre oranı çoğunlukla %10ʼnun üzerindedir. Ancak hastaların az bir kısmında bu oran daha düşük değerlerde olabileceğinden, oran için alt limit belirlemek her zaman geçerli bir kural olamamaktadır. Biyopsi bulguları sadece tanı için değil, hastanın prognozunu belirlemede de yardımcıdır. Bu çalışmada Dokuz Eylül Üniversitesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda, 2015-2017 yılları arasında tanı alan 135 PHM olgusuna ait kemik iliği biyopsisi, plazma hücre yüzdesi ve tutulum paterni açısından yeniden değerlendirildi. Retikülin boyası olan 132 olguda fibrozis derecesi ve CD34 boyası olan 51 olguda mikrodamar yoğunluğu (MDY) belirlendi. Tüm bu morfolojik parametrelerin evre ve sağkalım durumu ile ilişkisi gösterildi. Evre ile plazma hücre yüzdesi, tutulum paterni ve MDY ilişkili bulunurken (p<0.001, p=0.001, p=0.011); kemik iliği fibrozisi ilişkili bulunmadı (p>0.05). Plazma hücre yüzdesi arttıkça (p<0.001), tutulum paterni interstisyelden diffüze doğru değiştikçe (p<0.001) ve fibrozis derecesi arttıkça (p=0.036) MDY'nin arttığı saptandı. Cinsiyet, yaş, evre, plazma hücre yüzdesi, kemik iliği tutulum paterni, kemik iliği fibrozisi ve MDY ayrı ayrı sağkalım durumu ile karşılaştırıldığında, aralarında anlamlı ilişki bulunmadı. Sonuç olarak yeni tanı alan vakalara ait kemik iliği biyopsilerinde rutin olarak plazma hücre yüzdesi, infiltrasyon paterni, fibrozis ve MDY'nin değerlendirilmesinin hastalık prognozu ile ilişkili fikir verebileceği, tedavi seçiminde ve takibinde faydalı olabileceği düşünülmüştür.