İnsani yardım politikaları: Suriye ve Ukrayna vakalarının karşılaştırılması üzerinden insani yardımda seçicilik dinamiklerinin analizi

İnsani yardıma yönelik değişen yaklaşım, insani yardımların ekseninde bir kayma yaratmış ve kısa vadeli ihtiyaç temelli yaklaşımdan hak temelli kalkınma odaklı bir yaklaşıma geçiş sağlamıştır. Etkilenen nüfusun acil ihtiyaçlarını karşılamak için temel yardım sağlamaya dayanan geleneksel insani yardım anlayışı, yerini insan haklarının savunulmasını içeren uzun vadeli kalkınma yardımına bırakmıştır. Bu durum, insani yardımın köklü bir evrim geçirmesine neden olmuş ve şimdi siyasetle yakından bağlantılı hale gelerek kapsamına insani askeri müdahaleyi de dahil etmiştir. İnsani yardımın siyasallaşması, belirli insani acil durumları diğerlerinin önüne koyan yeni bir koşulluluk biçimini beraberinde getirmiştir. Neokolonyal faktörler tarafından tetiklenen bu seçicilik, en çok ihtiyaç duyan ve savunmasız nüfusların çoğunlukla göz ardı edilerek insani yardımın eşit olmayan bir şekilde dağıtımına neden olur. İnsani yardımın, özellikle Suriye'ye kıyasla Ukrayna'da belirgin olan seçiciliğini postkolonyal bir perspektiften nasıl anlamlandırabiliriz? Bu araştırma postkolonyal teoriyi teorik çerçeve olarak kullanacak ve insani yardımda seçiciliğe neden olan neokolonyal faktörleri etkileyen mevcut güç yapıları üzerindeki sömürgecilik etkilerini eleştirel bir şekilde analiz edecektir. Bu tez, ikincil verilerin ve saha çalışmaları yoluyla birincil verilerin analizini içeren nitel bir yönteme dayanmaktadır. Saha çalışmaları, Suriye ve Ukrayna bağlamında faaliyet gösteren insani yardım örgütleri ve kurumsal bağışçılar ve bu bölgelerdeki savaştan etkilenen topluluk üyeleriyle yüz yüze yapılan görüşmeleri içermektedir. Bu araştırma, uluslararası insani yardım çerçevesindeki karar vericiler, ulusal ve uluslararası STK'lar, BM kuruluşları, sivil toplum ve diğer etkili aktörler için pratik öneriler sunmakta, en savunmasız nüfuslara fayda sağlayacak daha etkili işbirliği ve yanıt stratejilerini teşvik etmeyi amaçlamaktadır.