Postmortem kan-vitröz sıvı etanol düzeylerinin saptanması ve adli tıpta önemi

Etanolun vücut sıvılarında doğru ve hassas olarak tayini, klinik toksikoloji ve adli tıp açısından önemlidir. Vücut sıvılarında etanol seviyesi ölçümü, adli toksikoloji laboratuvarlannda en sık yapılan çalışmalardandır. Bu çalışmalarda, kan en sık kullanılan örnektir. Literatürde; yanmış, ciddi travmaya uğramış ve ileri derecede çürümüş cesetlerde kanda etanol konsantrasyonun endojen alkol oluşumu ve kontaminasyondan etkileneceği, buna bağlı olarak doğru ve güvenilir sonuç alınamayacağı, bu durumda göz içi sıvısı olarak bilinen vitröz sıvının kullanılabileceği bildirilmektedir. Bu işlemin, özellikle uçak kazası, endüstriyel kaza, travma ve yangınlarda ölen kişilerde kullanılabileceği belirtilmekle birlikte; vitröz sıvının kimyasal olarak kararlı, anatomik olarak izole ve ölümden sonra bekleyen cesetlerde (ileri derecede çürümüş) etanol seviyesini en doğru veren örnek olması bakımından, tüm otopsilerde rutin olarak uygulanması gerekliliği vurgulanmaktadır. Yapılan birçok çalışmada, elde edilen vitröz sıvı alkol konsantrasyon değerleri ile kan alkol konsantrasyonu değerleri arasında kapalı bir korelasyon olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda, Adli Tıp Kurumu Adana Grup Başkanlığı, Morg İhtisas Dairesinde Ocak 2003-Haziran 2004 tarihleri arasında yapılan otopsilerden (alkol alınmış olması kuvvetle muhtemel, intihar ve cinayet orjinli vakalardan) elde edilen 87 tane kan (femoral ven) örneğinde gaz kromatografi/headspace cihazı kullanılarak (alev iyonizasyon dedektör, FID) etanol düzeyleri saptanmıştır. Kan alkol konsantrasyonu pozitif olan olgulara aynı yöntem ile vitröz sıvı alkol analizi yapılmıştır. Kan ve vitröz sıvı alkol konsantrasyonu aynı anda pozitif ölçülen 31 olgu değerlendirilmiştir. Buna bağlı olarak da aralanndaki konsantrasyon dönüşüm faktörü hesaplanmıştır. Olgularımız yaş (%51'i 21-40 yaş, %39'u 41 yaş ve üzeri, %10'u 15-20 yaş), olgu orjini (%35'i cinayet, %23'ü intihar, %42'si kaza) ve cinsiyet (%16'sı kadın, %84'ü erkek) yönünden de sınıflandırılmış ve sonuçlan yorumlanmıştır. Çalışma koşullanmızda, pozitif postmortem kan alkol ve vitröz sıvı alkol değerlerine biyoistatiksel analiz uygulanarak (lineer regresyon) ortalama dönüşüm faktörü 0.803 olarak bulunmuştur. Bu sonuca göre, "Kan Alkol Kons. (KAK) = 0.803 * Vitröz sıvı Alkol Konsantrasyonu (VAK)", (r =0.776) şeklinde bir eşitlik elde edilmiştir. Böylece çalışmamız sonucunda vitröz sıvı alkol konsantrasyonu ve kan alkol konsantrasyonu arasında literatürle uyumlu korelasyon olduğu gösterilmiştir.Anahtar Sözcükler: Adli Toksikoloji, Etanol, Vitröz sıvı, Gaz Kromatografi, Postmortem kan.