Pozitif psikoloji yaklaşımına dayalı psiko-eğitim programının ergenlerin riskli davranışları ve psikolojik esneklikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Pozitif Psikoloji Yaklaşımına Dayalı Psiko-eğitim Programı'nın (PPYD-PEP) ergenlerin riskli davranışları ve psikolojik esneklikleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntem araştırmalarından yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel aşamasında 2x3'lük faktöryel desen ve nitel aşamasında ise betimleyici/tanımlayıcı fenomenoloji yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu eş zamanlı/iç içe örnekleme yöntemi ile belirlenen 26 ergen (deney grubu=13, kontrol grubu=13) oluşturmaktadır. Ergenlerin yaşları 14-17 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 15.35'tir (Ss= 1.09). Araştırmada, nicel ve nitel yöntemler kullanılarak veriler elde edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri Riskli Davranışlar Ölçeği (RDÖ) ve bu araştırma kapsamında Türkçe'ye uyarlanan Çok Boyutlu Psikolojik Esneklik Envanteri Kısa Formu (ÇBPEE-KF) ile toplanmıştır. Nitel veriler ise deneysel işlem sonrasında ergenlerle bireysel görüşmeler yapılarak elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde t-testi, Karışık Ölçümler için İki faktörlü ANOVA, Bonferroni Testi, Mann Whitney U Testi ve Friedman Testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel bulgulara göre PPYD-PEP'nin ergenlerin RDÖ toplam, antisosyal davranışlar ve intihar eğilimi alt boyut ve psikolojik katılık puanlarını anlamlı düzeyde azalttığı, psikolojik esneklik puanlarını ise arttırdığı belirlenmiştir. Ayrıca bu etkinin üç ay sonra alınan izleme ölçümlerinde de devam ettiği görülmüştür. Buna karşın PPYD-PEP'nin ergenlerin RDÖ alkol kullanımı, sigara kullanımı, beslenme alışkanlıkları ve okul terki alt boyut puanlarını azaltmada anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Nitel bulgular ise PPYD-PEP'nin ergenlerin riksli davranışlarının azalmasında ve psikolojik esneklik düzeylerinin arttmasında olumlu etkisinin olduğunu göstermiştir. PPYD-PEP'nin etkililiğini değerlendirmeye yönelik elde edilen nicel ve nitel bulguların birbirini desteklediği belirlenmiştir.