İnsan serumundan anjiotensin-II tespiti için moleküler baskılanmış nanopartikül temelli yüzey plazmon rezonans (SPR) sensörlerinin hazırlanması

Anjiyotensin II (AgII), renin-anjiyotensin-aldosteron (RAAS) sisteminin işleyişinde görev alan kısa zincirli bir peptittir. Vücutta gerçekleşen birçok fizyolojik sürecin düzenlenmesinde aktif rol alır. Güçlü bir vazokonstriktör olarak işlev görür. Ayrıca sıvı-elektrolit dengesinin korunmasına da katkı sağlar. AgII'nin önemi yalnızca fizyolojik düzenleyici görevleriyle sınırlı değildir; aynı zamanda çeşitli kardiyovasküler ve metabolik hastalıklarda bir biyobelirteç (biomarker) olarak da değerlendirilir. Hipertansiyon, kalp yetmezliği ve kronik böbrek hastalığı gibi klinik durumlarda, plazma veya idrarda artmış AgII düzeylerinin gözlenmesi, bu hastalıkların altta yatan fizyolojik süreçlerine dair önemli ipuçları sunar. Bu bağlamda, AgII düzeylerinin ölçülmesi, söz konusu hastalıkların erken evrelerinde tanı koyma ve hastalık seyrini izleme açısından değerli bilgiler sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında, insan serumundan AgII'yi tespit etmek için moleküler baskılanmış nanopartikül tabanlı yüzey plazmon rezonans (SPR) sensörlerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, moleküler baskılama yöntemi kullanılarak AgII-baskılanmış (AgII-MIP) ve baskılanmamış (NIP) nanopartiküller sentezlenmiştir. Sentezlenen nanopartiküller Zeta-boyut ölçümü, Geçirgen Elektron Mikroskobu (TEM), Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ve FTIR Spektroskopisi teknikleri ile kapsamlı bir analizden geçirilmiştir. Zeta-boyut ölçümleri neticesinde, AgII-MIP ve NIP nanopartiküllerinin partikül boyutları sırasıyla 46.51 nm ve 48.97 nm olarak bulunmuştur. Nanopartiküller daha sonra SPR çipinin yüzeyini kaplamak için kullanılmıştır. Böylelikle AgII-MIP nanopartikül kaplı SPR çip (AgII-MICspr) ve NIP nanopartikül kaplı SPR çip (NICspr) başarılı bir şekilde elde edilmiştir. Çiplerin Temas Açısı ve Atomik Kuvvet Mikroskobu ile karakterizasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Çeşitli konsantrasyonlarda AgII çözeltileri (3-100 pg/mL) hazırlanmış ve bu çözeltiler AgII-MICspr çipi ile etkileştirilmiştir. AgII-MICspr çipi, çok düşük AgII konsantrasyonu (3 pg/mL) için bile hassas tespit yeteneği göstermiştir. Ayrıca AgII-MICspr ve NICspr çipleri kullanılarak seçicilik çalışmaları da yapılmıştır. Burada, Anjiyotensin I (AgI) ve Vazopressin (Vp) yarışmacı olarak kullanılmıştır. AgII-MICspr çipinin AgII'ye karşı seçiciliğinin AgI ve Vp moleküllerine kıyasla sırasıyla 4.75 ve 5.43 kat daha yüksek olduğu belirlenmiştir. AgII-MICspr çipi kullanılarak tekrar kullanılabilirlik çalışmaları yapılmış ve 10 tekrar sonucunda dahi çipin bağlanma bölgelerindeki işlevselliğini koruduğu gözlenmiştir. İnsan serumundan AgII tespit çalışmaları yapılmıştır. Çip bu kompleks ortamdan çok düşük konsantrasyondaki AgII'yi seçici olarak tespit edebilmiştir.