Çocuk eğitim programı ile okul öncesi çocuklarının sosyal beceri eksikliklerinin önlenmesi

Okul öncesi dönemde kazanılan sosyal becerilerin ileriki yıllarda akran ilişkileri, okul başarısı, ruh sağlığı gibi önemli alanlara etki ettiği bilinmektedir. Türkiye'deki okulöncesi sosyal beceri eğitim programı çalışmaları, katılımcı sayısı ve değerlendirme araçları açılarından sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, literatürdeki boşluğu gözeterek okul öncesi çocuklarına yönelik bir çocuk eğitim programı geliştirmek ve programın sosyal yetkinlik, sosyal beceriler, duygu anlama becerileri, sosyal problem çözme ve oyun davranışları alanlarındaki etkisini araştırmaktır. Öntest-sontest deseni kullanılan bu çalışmada, Bakırköy belediyesine bağlı anaokulları rastgele biçimde kontrol ve müdahale grubu olarak seçilmiştir. Müdahale grubuna Şubat ve Mayıs 2017 tarihleri arasında 12 haftalık program, haftada 1 defa 40 dakikalık oturumlar halinde araştırmacı tarafından sınıf ortamında uygulanmıştır. Araştırmaya, yaşları 46 ile 74 ay arasında değişen 181 çocuk (61'i kontrol grubu, 120'si müdahale grubu) ile çocukların anne ve öğretmenleri katılmıştır. Programın öncesi ve sonrasında, sosyal ve duygusal yetkinliği ölçmek amacıyla anne ve öğretmenlere davranış değerlendirme ölçekleri, çocuklara ise bireysel testler uygulanmıştır. Ayrıca müdahale grubunun oyun davranışları gözlemlenmiştir. Sonuçlara göre, müdahale grubunun öğretmenlerine göre sosyal yetkinliği ve akran kışkırtmasına karşısında olumlu sosyal tepkileri öntest ve sontest arasında kontrol grubuna göre belirgin biçimde artmıştır. Saldırgan problem çözme davranışlarında ise bir azalma eğilimi göze çarpmıştır. Beklenmeyen bir biçimde, müdahale grubu öntest ve sontest arasında kontrol grubuna göre daha yüksek kızgın-saldırgan puanları almıştır. Bulgular, eğitim programının içeriği, kullandığı öğretim yöntemi, değerlendirme araçlarıyla ve çalışmanın sınırlılıklarıyla tartışılmıştır.