Problem çözme performansı yüksek ve düşük yedinci sınıf öğrencilerinin problem kurma performanslarının incelenmesi

Bu çalışma, problem çözme performansı yüksek ve düşük olan yedinci sınıf öğrencilerinin problem kurma performanslarındaki benzerlikleri ve farklılıkları incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmaya toplam 243 öğrenci katılmıştır. Örüntüler konusuna yönelik günlük hayatla ilişkilendirme ve görsel temsil içerme gibi kriterler dikkate alınarak tiyatro, yol ve kumbara etkinlikleri hazırlanmıştır. Her bir etkinlik için birbirine paralel problem çözme ve problem kurma testleri tasarlanmıştır. Öğrencilerin her bir etkinliğin problem çözme kısmından aldıkları puanlara göre problem çözme performans düzeyleri belirlenmiş ve bu doğrultuda yüksek ve düşük performans grupları oluşturulmuştur. Bu iki grubun kurdukları problemler öncelikle matematiksel olup olmamasına göre, matematiksel olan problemler ise etkinlikle ilişkili olup olmamalarına göre analiz edilmiştir. Etkinlikle ilişkili matematiksel problemler, Zhang vd. (2022) tarafından geliştirilen "çıktı" ve "süreç" bileşenleri kapsamında analiz edilmiştir. Çıktı aşamasında etkinlikle ilişkili matematiksel problemler, açık ve anlaşılır olup olmaması, farklı yapıda problem yapılarının sayısı ve çözülebilirlik açısından analiz edilmiştir. Süreç aşamasında ise farklı yapıdaki çözülebilir problemler değişkenler ve aralarındaki ilişkiler açısından nasıl yapılandırıldığına göre Cai'nin (1998) analiz çerçevesi doğrultusunda olgusal, karşılaştırmalı ve kural-temelli biçiminde analiz edilmiştir. Ayrıca her bir bileşen yeni koşul ve sınırlılıkların eklenip eklenmesi bağlamında da analize tabi tutulmuştur. Bulgular etkinlikle ilişkili problemler kurma ve çıktı bileşenleri kapsamında grupların performansları arasında istatistiksel olarak farklılıkların bulunduğunu ortaya koymuştur. Öte yandan, problem kurmanın süreç bileşenleri kapsamında grupların performansları arasında farklılıktan ziyade benzerliklerin daha fazla olduğu da tespit edilmiştir. Araştırmamızın sonuçları kurulan problemlerin nasıl analiz edilebileceğine yönelik alanyazındaki çerçeveleri geliştirmenin yanında problem kurmanın matematik sınıflarına dahil edilmesi ve öğrencilerin problem kurma performansının geliştirilmesi için öneriler de sunmaktadır.