Probleme dayalı öğrenme yönteminin öğrencilerin analitik düşünme becerileri, kavramsal anlamaları ve fene yönelik tutumları üzerine etkileri

Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçişin yaşandığı yirmi birinci yüzyıl, bilginin, ülkelerin varlıklarını devam ettirmeleri için olmazsa olmaz haline geldiği bir dönem olduğu söylenebilir. Günümüz bilgi çağında, fen bilimleri öğretimi ile öğrencileri günlük hayatta karşılaştıkları problemlere etkili ve pratik çözümler üretebilen, düşünme yeteneğini geliştiren, başarıyı üst seviyeye çıkartabilen, ezbercilikten uzak, fen bilimleri dersine karşı olumlu tutum geliştiren fen okuryazarı bireyler olarak yetiştirilmek istenmektedir. Bu amaçla son olarak 2013 yılında güncellenen fen bilimleri öğretim programında öğrencinin aktif, öğretmenin rehber olacağı öğrenme ortamları temel alınmıştır. Bu öğrenme ortamlarından biri de probleme dayalı öğrenme yönteminin uygulandığı ortamlardır. Araştırmanın amacı, probleme dayalı öğrenme yönteminin öğrencilerin analitik düşünme becerileri, kavramsal anlamaları ve fen bilgisi dersine yönelik tutumları üzerine etkisini belirlemektir. Araştırmada fen bilimleri dersinde probleme dayalı öğrenme yönteminin etkililiğini belirlemek amacıyla, eşitlenmemiş ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır (Cohen, Manion ve Morrison, 2007). Araştırma, yarı deneysel olduğu için evren örneklem seçimine gidilmeyerek çalışma grubu üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2014-2015 öğretim yılında İzmir ili Buca ilçesine bağlı bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 48 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Deney grubunda 24 kontrol grubunda 24 öğrenci yer almaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilen "Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme Ünitesine İlişkin Kavramsal Anlama ve Analitik Düşünme Testi" ve Evrekli (2015) tarafından geliştirilen "Fen Bilimleri Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise, araştırmacı tarafından probleme dayalı öğrenme sürecine katılan öğrencilere yönelik hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel verilerin analizi sonucunda, öğrencilerin analitik düşünme becerileri ve kavramsal anlama düzeylerinde deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. Öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumları arasında ise deney ve kontrol grubu arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ayrıca, yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucunda, öğrencilerin problemle dayalı öğrenme sürecine ve öğrenmelerine olan etkilerine ilişkin olumlu görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir. Sonuç olarak yapılan bu araştırmanın; fen öğretime, probleme dayalı öğrenme yöntemi kullanan eğitimcilere, bu konuda yapılacak yeni çalışmalara ve alan yazınına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, Probleme Dayalı Öğrenme, Analitik Düşünme Becerileri, Kavramsal Anlama ve Fen Bilimleri Dersine Yönelik Tutum