Probleme dayalı öğrenmenin matematik öğretmeni adaylarının gerçek yaşam soruları üzerindeki problem çözme becerilerine, üstbilişsel farkındalığına ve probleme dayalı öğrenmeye karşı tutumlarına etkisi

Bu araştırmanın amacı; Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) yönteminin, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının, problem çözme becerileri, üstbilişsel farkındalıkları ve probleme dayalı öğrenmeye karşı tutumları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde deneysel desen kullanılmıştır. Nitel bölümünde ise durum çalışması kullanılmış olup nicel verileri derinlemesine incelemek amacıyla ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının görüşleri alınmıştır. Bu araştırma, 2021-2022 Eğitim Öğretim yılında Mersin Üniversitesinde öğrenim gören 39 öğretmen adayı "kontrol grubu" ve Çukurova Üniversitesinde öğrenim gören 40 öğretmen adayı "deney grubu" olmak üzere toplam 79 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Deney grubunda lisans 1.sınıf analiz dersi araştırmacı tarafından, kontrol grubunda ise lisans 1.sınıf analiz dersine giren akademisyen tarafından yapılmıştır. Analiz dersi; deney grubunda Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) ile kontrol grubunda ise mevcut öğretim yöntemi doğrultusunda işlenmiştir. Uygulama 6 hafta (12 ders saati) sürmüştür. Araştırmanın nicel verileri "Problem Çözme Becerisi Testi", "Bilişüstü Yetiler Envanteri", "Probleme Dayalı Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Problem Çözme Sürecini Değerlendirme Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Nitel veriler ise deney grubundaki öğretmen adayları ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Nicel veriler karışık ölçümler için iki faktörlü ANOVA ile analiz edilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Nicel verilerin analiziyle elde edilen bulgularda; deney grubunda yer alan öğretmen adaylarının problem çözme becerileri ve üstbilişsel farkındalık düzeylerinde, kontrol grubundaki öğretmen adaylarına göre deney grubu lehine anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Ancak deney grubunun probleme dayalı öğrenmeye yönelik tutumunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Nitel verilerin analiziyle elde edilen bulgularda ise öğretmen adayları; PDÖ'nün dersleri daha keyifli ve ilgi çekici hale getirdiğini, grup çalışmaları ve senaryolar sayesinde konunun somutlaşarak öğrencilere kalıcı bir öğrenme sunduğunu, farklı çözüm yollarını öğrenmenin yaratıcıklarını ve üst düzey düşünme becerilerini geliştirdiğini belirtmişlerdir. Bu çalışmayla; Probleme Dayalı Öğrenme yönteminin, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının, gerçek yaşam problemlerini çözme becerisini ve üstbilişsel farkındalığını olumlu etkilediği ancak probleme dayalı öğrenmeye karşı tutumuna etkisi olmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Probleme dayalı öğrenme, problem çözme becerisi, üstbilişsel farkındalık, probleme dayalı öğrenmeye yönelik tutum