Hıyar (Cucumis sativus L.)'da haploid bitkiler ginogenesis yoluyla üretimi

Hıyar (Cucumis sativus L.), Cucurbitaceae familyasına familyasında bulunan, ve yaygın olarak yetişticiliği yapılan bir sebzedir. Bu çalışmada, Dört ticari hıyar çeşidinde ovaryum kültürü yoluyla haploid bitki üretilmesi amacıyla genotiplerde sıcaklık ön uygulamaları ve farklı besin ortamı kombinasyonlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Gibi faktörlerin etkilerinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Toplam 17 besi ortamı ve ticari hıyar çeşidinin (3 F1 ve 1 açık tozlanan hıyar çeşidi) haploid bitki üretimi, ovaryum kültürü yolu ile gerçekleştirilmiştir. Sekiz giriş ortamı ve dokuz embriyo teşvik/rejenerasyon besin ortamı;sıcak (35°C/3 gün) şoku ön uydulama ve 4 gün soğuk (4°C) şokun etkileri bu çalışmanın iki farklı aşamasında değerlendirilmiştir. Çalışmanın birinci aşamasında 2 mg L-1 6-Benzilaminopurin (BAP), 0,5 mg L-1 ve 1-Naftalinasetik içeren giriş ortamı 2'de (IM2) embriyo benzeri yapıların (ELS'ler) oluşum hızının yüksek olduğunu göstermiştir. Naftalin Asetik Asit (NAA), bu çalışmada kullanılan diğer indüksiyon ortamı kombinasyonuna kıyasla sırasıyla tüm çeşitlerde Ptk40 (%20), Botanik (%20), Beith Alpha (%16) ve Sardes (%13,3) çeşitlerinde başarılı bulunmuştur. Bu çalışmanın bulgularına göre, KIN ve 2,4-D içeren besi ortamının hıyarda haploid embriyo oluşumunun uyarıtımasında başarılı olduğu görülmektedir. İkinci deneyin sonuçları, embriyo oluşum oranının tüm çeşitler [Botanik (%88) Sardes (%60), Ptk40 (%32) ve Beith alpha (%20)] için yüksek IM8 (2,4-D, PUT) indüksiyon ortamı olduğunu göstermiştir. 117 bitkicik Botanik çeşidinden, 12 bitkicik sardes çeşidinden ve Ptk40 çeşidinden iki bitkicik IAA, BAP ortam kombinasyonunda rejenere edilmiştir. 57 bitki 0.1 mg L-1 IBA'da çimlenmiştir. Flow sitometri ile 19 diploid ve 1 tetraploid bitki ploidi seviyesini belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre 2,4-D ve besi ortamındaki PUT, bu deneyde başarılı bulnumuştur bulunmuştur. Hıyar yetiştirme mevsimleri, genotipler ve besin ortamı nedeniyle embriyo rejenerasyon ortamı optimize etmek amacı ile daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir.