Kimyasal bağlı sorbent geliştirerek bazı metallerin önderiştirilmesi ve tayini

5,10,15,20 tetrakis(fenoksi asetik asit)porfirin ve kaliks[4]krown-4 sentezlendi ve bu ligantlar Merrifield polimerik reçineye kimyasal olarak bağlandı. Elde edilen reçinelerin yapıları FTIR, 1H NMR ve elementel analiz ile karakterize edildi. Polimerik reçineye bağlanan fenoksi asetik asit porfirin ve kaliks[4]krown-4 miktarları sırasıyla 0,242 ve 0,489 mmol g-1 reçine'dir. Metal iyonlarının tutunma ve geri alınma akış hızı, tutunma kapasitesi, geri alma çözeltisinin derişimi, optimum pH, önderiştirme faktörü ve dağılma katsayısı gibi parametreler incelendi. Yöntemin geçerliliği standart toprak örnekleri ile kontrol edildi. Modifiye edilen reçinelerin en göze çarpan özellikleri yüksek önderiştirme faktörü ve tutunma kapasitesiteleridir. Fenoksi asetik asit porfirinin sulu çözelti ve sol-gel matriks içinde kullanılması ile zirkonyumun florimetrik tayini gerçekleştirildi. Porfirin sulu çözeltide 660 nm'de ve sol-gel matriksde 658 nm'de kuvvetli floresans özelliğie sahip olduğu görüldü. Zirkonyum-porfirin kompleksi için her iki ortamda da optimum pH aralığı 5-7olarak bulundu. Kompleks sulu çözeltide 20 dakikada sol-gel matriks ortamında ise 40 dakikada kararlı hale geldi. Her iki ortamda da zirkonyum için lineer aralık 2.0-25 ?g mL-1 olarak bulundu. Geliştirilen florimetrik zirkonyum yöntemi gerçek ve standart toprak örneklerine başarı ile uygulandı. Anahtar sözcükler : Katı faz eksraksiyonu, önderiştirme, porfirin, kalikskrown, floresans sönümleme, sol-gel.