Propolisin aterojenik diyetle beslenen ApoE knockout farelerde ateroskleroz gelişimi üzerindeki etkilerinin incelenmesi: ADAM proteaz inhibisyonu ve ateroskleroz ilişkisi

Kronik inflamatuvar bir süreç olan aterosklerozda, ADAM (a disintengrin and metalloprotease) enzim ailesi üyelerinden, ADAM10 ve ADAM17'nin önemli rol oynadığı bilinmektedir. En çok tüketilen doğal ürünler arasında yer alan propolisin yapısındaki birçok flavanoid ve polifenol sayesinde antiinflamatuvar aktivite gösterdiği bilinmektedir. Ancak propolisin ADAM10/17 gibi inflamatuvar sürece direkt etkisi olan iki enzimin aktivitesi üzerine etkisi bilinmemektedir. Bu nedenle çalışmamızda deneysel ateroskleroz modeli oluşturarak hem bu enzimlerin inhibisyonunu hemde inhibisyonun ateroskleroz sürecine olan etkisini araştırmayı amaçladık. Çalışmamızda kontrol (K) ve sham (S) gruplarında C57BL-6J fareler (n=16) kullanılırken, vaka (V), sulu propolis ekstraktı (SPE), etanollü propolis ekstraktı (EPE), GW280264X (GW-Sentetik inhibitör) ve çözücü (DMSO ve etanol) gruplarında ApoE-/- fareler (n=48) kullanılmıştır. K grubu kontrol diyetle, diğer tüm gruplar yüksek kolestreollü diyet ile 16 hafta beslenmiştir. Son 4 hafta SPE (400mg/kg/gün), EPE (200mg/kg/gün) ve GW (100µg/kg/gün) intraperitonal uygulanmıştır. Hayvanlar sakrifiye edilerek kan, karaciğer, aortik ark, aortik kök ve kalp dokuları alınmıştır. Serumda total kolesterol (TK), trigliserid (TG), glukoz (Glu) enzimatik kolorimetrik metotla ölçülürken, interlökin-1β (IL-1β), paraoksanaz-1 (PON-1) ve lipoprotein ilişkili fosfolipaz A2 (Lp-PLA2) ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. Aort dokusunda Tümör nekroz faktör-α (TNF-α), interferon-γ (IFN- γ), miyeloperoksidaz (MPO), interlökin-6 (IL-6), interlökin-10 (IL-10) ve interlökin-12 (IL-12) seviyeleri ELISA ile ölçülürken, ADAM10/17 aktiviteleri florometrik olarak ölçülmüştür. Bunun yanı sıra aortik kök, karaciğer ve kalp dokusunda histopatolojik ve immünohistokimyasal (ADAM10 ve Sortilin) olarak incelenmiştir. SPE, EPE ve GW grubunda V grubuna göre; TK, TG, TNF-α, IL-1β, IL-6, IL-12, PLA2, MPO, ADAM10/17 aktiviteleri, plak yükü, lipid birikimi, ADAM10 ve Sortilin seviyeleri azalırken IL-10 ve PON-1 seviyelerini artırmıştır (p<0,003). Çalışmamızda propolisin, aterosklerozda inflamasyonu ve dislipidemiyi, ADAM10/17 inhibisyonu aracılığı ile azalttığı sonucuna varılmıştır.