Protez kullanan ve kullanmayan tam dişsizlik olgularının tedavi sonrası ağız sağlığı ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

Geleneksel tam protezler, tam dişsiz hastalar için önemli bir tedavi seçeneğidir. Bireylerin bir kısmının tam protez tedavisinden memnun kalmadığı ve yaşam kalitesinin azaldığı bilinmektedir. Ağız Sağlığı Etki Profili-14 (OHIP-14) ve Genel Ağız Sağlığı Değerlendirme Endeksi (GOHAI) anketleri, ağız sağlığıyla ilgili yaşam kalitesinin (OHRQoL) değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı geleneksel tam protezler ile tedavisi tamamlanan hastaların demografik faktörlerinin, protez tecrübelerinin, sistemik hastalıklarının OHIP-14 ve GOHAI ölçekleri aracılığı ile, ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi ve bu ölçeklerin karşılaştırılmasıdır. Çalışmamızda, Uşak Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı'nda tam protez tedavisi gerçekleşmiş 353 hastaya; cinsiyet, yaş gibi demografik bilgileri, protez tecrübesi, varsa önceki protezlerini kullanım süresi, gece protez kullanımı ve sistemik hastalıkları ve GOHAI ile OHIP-14 anketlerinin cevapları toplanmış ve istatistiksel analizi gerçekleştirilmiştir. GOHAI ve OHIP-14 ölçekleri güvenilir bulunmuş ve aralarında yüksek korelasyon tespit edilmiştir. Tecrübe varlığının GOHAI ölçeği davranışsal etkiler alt boyutu ile OHIP-14 ölçeği psikolojik rahatsızlık, sosyal yetersizlik ve handikap alt boyutlarını etkilediği görülmüştür. Yaş, tecrübe süresi, hekim tavsiyesine uyma ve gece protezleri çıkarma etkenlerinin ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesine etkisi bulunduğu tespit edilmiştir. Sistemik hastalık varlığı ve ilaç kullanımının, OHIP-14 ölçeğinin yalnızca psikolojik rahatsızlık alt boyutu arasında ilişki tespit edilmiştir. Cinsiyet, hipertansiyon ve diabetes mellitus varlığının ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesine herhangi bir etkisi olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, geleneksel tam protez kullanan bireylerin ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitelerinin çeşitli faktörlere göre etkilendiği ve GOHAI ve OHIP-14 ölçeklerinin tam protez tedavi sonuçlarını değerlendirmek için etkili olabileceği tespit edilmiştir.