Pseudomonas aeruginosa izolatlarında virulans faktörlerinin fenotipik ve genotipik yöntemlerle araştırılması

Pseudomonas aeruginosa (P. aeruginosa) aerob, sporsuz, hareketli, düz veya hafif kıvrımlı, 42 C°de üreyebilen Gram negatif basildir. P. aeruginosa; son yıllarda artan insidansı, ürettiği virülans faktörlerinin çeşitliliği ve sürekli yükselen antibiyotik direnç oranlarıyla sık rastlanan, mortalite ve morbiditesi yüksek, tedavisi güç enfeksiyonların etkenidir. P. aeruginosa patogenezinde rol alan virülans faktörleri olan hücre dışı pek çok faktör görev almaktadır. Bu virülans faktörlerinin patogenezdeki temel mekanizmaları anlamak ve her birinin tedaviyi nasıl etkilediği ya da terapotik bir ajan olarak kullanılabileceğini araştıran çalışmalar önemlidir. Bu çalışmadaki amacımız P. aeruginosa suşlarının direnç durumunu ve virulans faktörlerinin araştırılmasıdır. Bu çalışmaya Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Mikrobiyoloji Laboratuvarı'nda hastalara (n:80) ait örneklerden izole edilen ve P.aeruginosa olarak tanımlanan suşlar çalışmaya dahil edildi. Örneklerin gönderildiği kliniklere göre dağılımına bakıldığında izolatların en çok Göğüs Hastalıkları Servisinden (%13), Dahiliye Servisinden (%12) ve Kardiyoloji Yoğun bakım (%10) en az ise Anestezi Yoğun bakımdan (%1), Cerrahi Onkolojisinden (%1) ve Üroloji Servisinden (%1) gelen örneklerden üretildiği saptanmıştır. P. aeruginosa izolatlarının 35'inin (%43.8) balgam, 19'unun (%23.8) yara,17'sinin (21,3) idrar, 7'sinin (%8,8) kan, 1'inin (%1) steril vücut sıvısı ve 1'inin (%1) burun örneklerinden izole edildiği görülmüştür. P. aeruginosa izolatlarının en çok piperasilin-tazobaktam (%65) en az ise tobramisin (%6) ve amikasin'e (%6) karşı dirençli oldukları tespit edilmiştir. P. aeruginosa izolatlarının üretilmiş olduğu örnekler ile izolatların antibiyotiklere karşı direnci arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p≥0,05). P. aeruginosa izolatlarının %81.3'ünün ekzotoksin A , % 30'unun eksoenzim S, %32.5'inin fosfolipaz C, %42.5'inin elastaz üretttiği saptanmıştır. İzolatların %70.4'ünün hareketli olduğu, %33.9'unun pyosyanin, %41,3'inin pyoverdin, %1,8'nin pyoverdin ürettiği %8,9'unun ise pigmentasyon özelliğinin olmadığı saptanmıştır. P. aeruginosa izolatlarının üretildiği örnekler ve virülans faktörleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p≥0,05). Ayrıca antibiyotik direnci ile virülans faktörlerinin varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p>0.005). P.aeruginosa virulansı oldukça yüksek non-fermenter bir bakteri olup toplum kökenli enfeksiyonlara, özellikle immün sistemi zayıf hastalarda, birçok hastane kaynaklı infeksiyona neden olması ve giderek artan antibiyotik direnci ile dikkat çeken bir patojendir. Antibiyotik direnç durumunun ve enfeksiyonun seyrini değiştirme potansiyeli olan virülans faktörlerinin sıklığının incelenmesinin, bu mekanizmalar bütününü hedef alabilecek olası farklı terapotik uygulamalara temel oluşturması açısında faydalı olacağını düşünmekteyiz.