Pseudomonas aeruginosa ve Pseudomonas putida mikroorganizmalarından yararlanılarak endüstriyel atık maddelerden rhamnolipid elde edilmesi

I ÖZET Doktora Tezi PSEUDOMONAS AERUGINOSA VE PSEUDOMONAS PUTIDA MİKROORGANİZMALARINDAN YARARLANILARAK ENDÜSTRİYEL ATDK MADDELERDEN RHAMNOLİPİD ELDE EDİLMESİ Mustafa KAHYAOĞLU Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Genel Biyoloji Anabilim Dalı 2005, Sayfa : 71 Doğada bir çok bakteri, maya ve funguslar biyoyüzeyaktif maddeler sentezlemektedir. Biyoyüzeyaktif maddeler katı, sıvı ve gaz moleküller arasında yüzey ve iç yüzey gerilimi azaltabilen yüzey aktif bileşiklerdir. Genellikle Pseudomonas aeruginosa tarafından üretilen ve salman ramnoz şekeri içeren glikolipid yapısındaki biyoyüzeyaktif maddelere ramnolipid denilmektedir. Toprak ve denizlerde çözünmeyen organik kirleticilerin parçalanmasında yararlanılır. Çevre teknolojisi, tarım, gıda, eczacılık, kozmetik ve petrol endüstrisi gibi endüstriyel bir çok alanda kullanılır. Şeker pancarı melası, silempe ve peynir altı suyu endüstriyel atık maddelerdir. Melas, şilempe ve peynir altı suyu ülkemizde tarım endüstrinin en önemli kirleticileridir. Bu çalışmada melas şilempe ve peynir altı suyunda Pseudomonas aeruginosa DSM 50071 ve Pseudomonas putida tarafından ramnolipid biyoyüzeyaktif madde üretilmesi amaçlanmıştır. Yaptığımız çalışmada 90 saate melas'tan 0,78 gr/lt peynir altı suyundan 0,48 gr/lt ramnolipid biyoyüzeyaktif madde üretildiği, melas ve peynir altı suyunun kimyasal oksijen yüklerinin % 35-45 oranında azaldığı görülmüştür. Rhamnolipid karışımlarında Yüksek performanslı sıvı kromatografi (HPLC) deki analizlerde melas ve peynir altı suyu ortamında mono ve di-ramnolipid'e sahip olduğu görülmüştür. Sonuç olarak bu atık maddeler yanında diğer atık maddelerde benzer ramnolipid üretimler yapılabilir. Bu çalışma gelecekteki araştırmalara yararlı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler : Biyoyüzeyaktif madde, Pseudomonas aeruginosa, Pseudomona putida, Ramnolipid.