Psikolojik sahiplenme ve örgütsel değişime dönük tutumun, iş tatmini, iş stresi ve işten ayrılma niyetine etkisi: Sağlık çalışanları üzerinde bir uygulama

Yasal olarak sahibi olmasalar bile bireylerin maddi ya da maddi olmayan hedeflerin sahibi olduğunu hissetmesi durumu olarak tanımlanan psikolojik sahiplenme sayesinde yasal sahiplenme durumu olmaksızın iş görenlerin işlerine ve örgütlerine karşı sahiplenme hissi geliştirebilecekleri önerilmektedir. Son yıllarda pek çok sayıda akademik çalışmada işe ve örgüte yönelik psikolojik sahiplenme hislerinin önemi vurgulanmakta, psikolojik sahiplenmenin iş görenlerin tutum ve davranışlarının potansiyel bir yordayıcısı olacağı ifade edilmektedir. Bu kapsamda psikolojik sahiplenme ile iş tatmini ve işten ayrılma niyeti ilişkisi araştırmalara sıklıkla konu olmuştur. Aşırı sahiplenme hislerinin çalışanların stres seviyesinin artmasına neden olabileceği bir önerme olarak karşımıza çıksa da bununla alakalı bir araştırma şimdiye kadar yapılmamıştır. Ayrıca psikolojik sahiplenme ve örgütsel değişime dönük tutumlar ilişkisi psikolojik sahiplenme teorisi ortaya atıldığı zamandan beridir pek çok çalışmada dile getirilmiştir. Psikolojik sahiplenmenin değişime direnç veya değişimi destekleme gibi farklı sonuçlarının olabileceği, psikolojik sahiplenmenin, bireylerin neden örgütsel değişim girişimlerini desteklediğini ya da buna karşı koyduğunu açıklama potansiyeli olabileceği pek çok çalışmada yine sadece bir önerme olarak karşımıza çıkmakta, bu konuya yönelik ampirik bir çalışmaya rastlanmamaktadır. Bu çalışma, psikolojik sahiplenme ile değişime dönük tutumlar arasındaki ilişkiyi ve bunların bazı iş tutum ve iş sonuçları üzerindeki etkisini araştıran ilk çalışma olmuştur. Bu araştırmada, psikolojik sahiplenme olgusunun örgütsel değişim bağlamı içerisinde hangi sonuçlar ortaya çıkaracağının kapsamlı olarak ortaya konması amaçlanmıştır. Özellikle, sağlık çalışanlarında psikolojik sahiplenme ve değişime dönük tutum ile iş tatmini, iş stresi ve işten ayrılma niyeti arasındaki bağlantıların araştırılması hedeflenmiştir. Bu maksatla Ankara ilinde dokuz kamu hastanesi, bir üniversite hastanesi ve bir özel hastanedeki sağlık çalışanlarına anket uygulanmıştır. Ankette, sağlık çalışanlarının psikolojik sahiplenme, değişime dönük tutum, iş tatmini, iş stresi ve işten ayrılma niyetlerini ölçmeye yönelik literatürde değişik akademik çalışmalarda Türkçeye uyarlanmış ve geçerliliği test edilmiş ölçekler kullanılmıştır. Anket sonuçları analiz edildiğinde psikolojik sahiplenmenin değişime dönük tutumlar ve iş tatminini pozitif, iş stresi ve işten ayrılma niyetini negatif olarak etkilediği; ayrıca psikolojik sahiplenme ve iş tatmini arasındaki ilişkide değişime dönük tutumların aracı rolü oynadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, anket kapsamında katılımcılara yöneltilen demografik sorular ile araştırma değişkenlerimiz arasında literatüre katkısı olacağı değerlendirilen önemli bulgular elde edilmiştir.