Psikolojik sermaye ile kişilik bağlamında örgütsel bağlılık üzerine bir örnek olay

Tezin amacı, psikolojik sermayenin ve kişiliğin örgütsel bağlılığa etkisini incelemektir. Ayrıca, psikolojik sermaye ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkileri ortaya koyan az sayıda çalışmanın bulunması dolayısıyla bu iki kavram arasındaki ilişkileri de incelemek amaçlanmıştır. Bu çerçevede bir imalat işletmesinde tam sayım yapılarak tüm beyaz ve mavi yakalı olmak üzere toplam 217 kişi üzerinde anket çalışması yapılmıştır. Ankette psikolojik sermaye için Luthans ve diğerleri (2007: 541-572) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye Çetin ve Basım (2012: 121-137) tarafından çevrilen ölçek kullanılmıştır. Kişilik için, Benet-Martínez ve John (1998: 729-750) tarafından geliştirilen, Schmitt ve diğerleri (2007: 173-212) tarafından yapılan bir araştırma kapsamında Türkçe'ye Nebi Sümer tarafından çevrilen beş faktör kişilik ölçeği kullanılmıştır. Örgütsel bağlılık için ise Allen ve Meyer (1990: 1-18) tarafından geliştirilen, son şekli Meyer, Allen ve Smith (1993: 538-551) tarafından verilen ve Türkçe'ye Wasti (2000: 401-410) tarafından çevrilen ölçekten yararlanılmıştır. Söz konusu ölçeklerle oluşturulan anket formu, farklı demografik özelliklere sahip idari birimlerde ve imalatta çalışan 10 kişide ön teste tabi tutulmuş; gerekli düzeltmeler yapılarak son şeklini almıştır. Tüm çalışanlara yüz yüze görüşme ile ulaşılmıştır. Toplanan veriler SPSS 21 ve Lisrel 8.51 ile analiz edilmiştir. Ayrıca, örnek olay olarak yürütülen çalışma kapsamında işletmenin yöneticileriyle derinliğine görüşme yöntemi ile söz konusu kavramlara ilişkin görüş ve düşüncelerini ortaya koymak üzere nitel bir araştırma yapılmıştır. İçerik analizi yapılarak elde edilen bulgular, araştırma bölümünde sunulmuştur. Nicel araştırmanın sonuçları, psikolojik sermayenin, duygusal, devamlılık ve normatif bağlılığı aynı yönde etkilediğini göstermektedir. Aynı şekilde kişilik özellikleri de, örgütsel bağlılık üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir. Kişilik özelliklerinden dışadönüklük, özdisiplin, uyumluluk ve deneyime açıklık örgütsel bağlılığı olumlu yönde etkilemektedir. Nevrotikliğin ise beklenenin tersine örgütsel bağlılığa olumlu yönde etkide bulunduğu görülmüştür. Örgütsel bağlılığı etkileyen söz konusu iki kavram arasındaki ilişkiler de anlamlı çıkmıştır. Psikolojik sermaye ile özdisiplin, uyumluluk ve deneyime açıklık arasında aynı yönde, nevrotiklik ile ters yönde ve anlamlı bir ilişki ortaya çıkmıştır. Beklenenin aksine, psikolojik sermaye ile dışadönüklük arasında ters yönde ve anlamlı bir ilişki elde edilmiştir.Nitel araştırmanın bulgularına göre yöneticiler, çalışanların gerek psikolojik sermaye ve gerekse kişilik özelliklerinin işe ve işletmeye önemli katkıları olduğu düşüncesinde olup, bu özelliklerin, çalışanların örgütsel bağlılıklarına da etkileri olduğu görüşündedirler.