Psychological capital
137 theses under this subject heading
Öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye algıları ile problem çözme becerilerinin incelenmesi
Bu araştırmanın temel amacı öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye algıları ile problem çözme becerilerini incelemektir. Araştırma nicel desenli tarama modelindedir. Araştırmanın evreni 2017-2018 öğretim yılında Şırnak il merkezindeki 39 ilkokul, 37 ortaokul ve 13 lisede görev yapan toplam 1161 öğretmenden oluşmaktadır. Hedef evreni temsil etmesi düşünülen büyüklükte bir örneklem alma yoluna gidilmiş ve tabakalama örnekleme yoluyla araştırmaya toplam 496 öğretmen dâhil edilmiştir. Öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye algılarını ölçmek amacıyla Tösten ve Özgan (2014) tarafından geliştirilen, 26 madde ve 6 boyuttan oluşan "Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretmenlerin problem çözme becerilerini ölçmek amacıyla Heppner (1988) tarafından geliştirilen ve Şahin, Şahin ve Heppner (1993) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 35 madde ve 6 boyuttan oluşan "Problem Çözme Becerisi Envanteri" kullanılmıştır. Ayrıca pozitif psikolojik sermayenin geçerliği için paralel test olarak Çetin ve Basım (2012) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Örgütsel Pozitif Psikolojik Sermaye ölçeği de uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel (tanımlayıcı) testlerden, fark testlerinden, korelasyon testi ve regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye algılarının yüksek düzeyde olduğu; problem çözme becerilerinin orta düzeyde olduğu; pozitif psikolojik sermaye algıları ile problem çözme becerileri arasında orta düzeyde ve pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu; öğretmenlerde pozitif psikolojik sermaye algısının problem çözme becerisini yordamasında modelin anlamlı olduğu ve %10 düzeyinde yordadığı görülmüştür.
Öğretmenlerin kültürel ve psikolojik sermaye düzeylerini etkileyen kişisel faktörler: Meta-analitik bir analiz
Bu çalışmanın amacı; öğretmenlerin bazı demografik özelliklerinin kültürel sermayeleri ile psikolojik sermayeleri üzerindeki etkilerini meta-analiz yöntemiyle test etmektir. Meta-analize dâhil edilecek çalışmaları belirlemek amacıyla öncelikle YÖK, ULAKBİM, Google Akademik, EBSCO ve SOBİAD veri tabanları üzerinden literatür taraması yapıldı. Geliştirilen tarama stratejisiyle kültürel sermaye konulu çalışmalardan cinsiyet değişkenini içeren 6, eğitim düzeyi değişkenini içeren 4 ve okul öncesi alma değişkenini içeren 4 çalışma meta-analize dâhil edildi. Psikolojik sermaye konulu çalışmalardan ise cinsiyet değişkenini içeren 31, eğitim düzeyi değişkenini içeren 14 ve medeni durum değişkenini içeren 15 çalışma meta-analize dâhil edildi. Dâhil edilen çalışmalara ait veriler Excel dosyasında toplandı ve daha sonra Comprehensive Meta-Analysis programına aktarılıp analizler yapıldı. Tüm meta-analizlerde rassal etki modeli temel alındı. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre cinsiyetin, eğitim düzeyinin ve okul öncesi eğitim alma durumunun öğretmenlerin kültürel sermayeleri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görüldü. Psikolojik sermaye açısından yapılan analizlerde ise cinsiyetin güven alt boyutunda [d= .065] önemsiz düzeyde ve eğitim düzeyinin umut [d= -.161] ve güven [-.173] alt boyutlarında düşük düzeyde etkisinin olduğu görüldü. Bu sonuçlara göre kadın öğretmenler güven alt boyutunda; lisansüstü eğitim gören öğretmenler umut ve güven alt boyutlarında daha yüksek psikolojik sermaye algısına sahip oldukları anlaşılmıştır. Medeni durumun ise öğretmenlerin psikolojik sermayeleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlendi.
Planlanmış davranış teorisi çerçevesinde yenilikçi iş davranışlarının ağır sanayide çalışan beyaz yakalılar özelinde incelenmesi
Planlanmış Davranış Teorisi (PDT), bireylerin eylemleri hakkında nasıl karar verdiklerini ve çevrelerindeki kişilerin inançları, tutumları ve niyetlerinden nasıl etkilenebileceklerini açıklayan psikolojik bir modeldir. Bu teori, bir bireyin örgütsel bir ortamda yeni ve yaratıcı faaliyetlerde bulunma isteğini etkileyen faktörleri anlamaya yardımcı olabileceğinden, yenilikçi iş davranışı çalışmalarına uygulanması oldukça önemlidir. Bu doğrultuda bu tez çalışması, bireyin tutumlarının, öznel normlarının ve algılanan davranışsal kontrolünün bir iş ortamındaki yenilikçilik düzeyini nasıl etkileyebileceğine odaklanarak, yenilikçilik niyeti ve yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkiyi Planlanmış Davranış Teorisi temelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, çalışanların psikolojik sermayelerinin (PDT'de: tutum), iş ikliminin yenilikçiliğine yönelik algılarının (PDT'de: norm) ve işlerinin olumlu yönlerine dair inançlarının (PDT'de: algılanan kontrol), yenilikçiliğe yönelik niyetlerini ve niyetleri aracılığıyla da davranışlarını yordayacağı hipotez edilmiştir. Araştırmanın katılımcıları, savunma, enerji ve madencilik gibi ağır sanayi sektörlerinden birinde çalışmakta olan beyaz yakalı çalışandan oluşmaktadır. Araştırma verileri, çevrimiçi olarak toplanmıştır. Araştırma kapsamında Yenilikçi Davranış Ölçeği, Yenilikçilik Niyeti Ölçeği, Psikolojik Sermaye Ölçeği, Yenilikçi İklim Ölçeği ve İş Tanısı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri istatistiksel analiz programları kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Planlanmış Davranış Teorisi ile uyumlu olarak, algılanan davranışsal kontrolün, yenilikçi iş davranışı sergilenmesini anlamlı olarak pozitif yönde açıkladığını göstermiştir. Ancak Planlanmış Davranış Teorisi modelinde önerilen normlar ve tutumların, yenilikçilik niyeti ve davranışı üzerinde anlamlı bir rol oynamadığı gözlenmiştir. Buna ek olarak, PDT kapsamında önerilenin aksine yenilikçiliğe ilişkin niyet, sergilenen yenilikçilik davranışlarını pozitif değil negatif yönde anlamlı olarak yordamıştır. Araştırma bulguları, kişilerin özellikle algıladıkları kontrol düzeyinin, yenilikçi davranışlar sergilemeleri üzerindeki rolü ve çalışanların yenilikçiliğe ilişkin niyetlerinin davranışlarına yansıması için ileride atılabilecek adımlar temelinde tartışılmıştır.
Pozitif psikolojik sermaye ve öznel iyi olmanın işten ayrılma eğilimi ile ilişkisinin incelenmesi
Ülkemizdeki akademik yazına baktığımızda, pozitif psikolojinin örgütlerde uygulama alanları üzerinde etkinliğini araştırma geçmişi çok eskiye dayanmamaktadır. Bu bağlamda yapılan çalışmada, pozitif psikolojinin kapsamındaki pozitif psikolojik sermaye kavramı, ayrıntılı bir biçimde incelendi ve sermayenin ortaya çıkış tarihinden günümüze kadar ne tür aşamalardan geçtiği ve değer oluşturmak için nasıl form değiştirdiği üzerine yoğunlaşıldı. Örgütler için en önemli rekabet aracı niteliğindeki sermayenin günümüzün bilgi teknolojilerinde psikolojik bir boyuta ulaşması, sermayenin, pozitif örgütsel davranış alanında oldukça fazla yer almasına yol açmıştır. Böylece pozitif örgütsel davranışın önemli bir değişkeni haline gelen pozitif psikolojik sermayenin diğer örgütsel davranış değişkenlerinden olan öznel iyi oluş ve işten ayrılma eğilimi üstünde nasıl bir etki yarattığı ve örgütlerin bunu nasıl yordadığı sorunsalı bu araştırmanın çıkış noktasını oluşturuyor. Bu çalışma ile çalışanların sahip oldukları pozitif psikolojik sermayeleri ile öznel iyi oluşlarının, onların işten ayrılma eğilimleri üzerinde nasıl bir etkisinin olduğuna bakılmıştır. Ülke genelinde faaliyet gösteren bazı kamu kurumlarının ve özel kuruluşların bünyesinde çalışan 223 çalışan üzerinde gerçekleşen bu araştırma için ülkemiz ve diğer ülkelerde yapılmış olan araştırmalar, yazılmış kitaplar, dergiler ve internet kaynaklarından faydalanılarak bilgi edinilmiştir. Elde edilen bilgiler ışığında eleştirel bir değerlendirme ile kaynakça raporlanarak araştırma tamamlanmıştır.
Üst biliş ve pozitif psikolojik sermayenin sınav kaygısı ile ilişkisi
Araştırmada Haliç Üniversitesi lisans ve yüksek lisans öğrencilerinin üst bilişlerinin ve pozitif psikolojik sermayelerinin sınav kaygılarıyla ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Buradan hareketle ilk olarak üst biliş ile sınav kaygısı arasındaki ilişki, pozitif psikolojik sermaye ile sınav kaygısı arasındaki ilişki ve üst biliş ile pozitif psikolojik sermaye arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma Haliç Üniversitesi Lisans ve Yüksek Lisans öğrencilerinden oluşan 211 kişiden anket yoluyla toplanan verilerle gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Demografik Bilgi Formu, Üst biliş Ölçeği-30, Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği ve Sınav Kaygısı Envanteri kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler, ''IBM SPSS Statistic 22'' paket programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde ilk olarak demografik bilgilerin incelendiği frekans analizleri, demografik verilerle değişkenlerin farklılıklarını ölçümlemek için t-test ve korelasyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada üst biliş ve pozitif psikolojik sermayenin sınav kaygısı ile arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu, üst biliş ile pozitif psikolojik sermaye arasında da pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucu çıkmıştır. Ayrıca cinsiyet faktörüyle gerçekleştirilen fark testleri sonucunda erkeklerin pozitif psikolojik sermayelerinin kadınlarınkine göre daha fazla olduğu; psikolojik tanı almayan bireylerin tanı alan bireylere göre üst biliş ve pozitif psikolojik sermayelerinin daha yüksek olduğu sonucu elde edilmiştir.
Bilişim sektöründe çalışan bireylerde pozitif psikolojik sermaye ile tükenmişlik belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Daha sonra doldurulacaktır.
Endüstriyel pazarda satın alma kararının kültürler bazında incelenmesi oluklu mukavva kağıdı sektöründe bir araştırma
Endüstriyel pazarlarda satın alma kararının verilmesinin kültürel bazda incelenmesi ve bu ilişkide pozitif psikolojik sermayenin de satın alma kararının verilmesinde rolünün bulunduğu savunulmaktadır. Hofstede kültür boyutları endüstriyel ürünlerin satın alma kararı verilirken anlamlı bir rol oynamakta ve pozitif psikolojik sermayenin de bu ilişkide rolü bulunmaktadır. Bu kapsamda yapılan araştırmanın temel amacı, endüstriyel pazarda faaliyet gösteren oluklu mukavva üreticilerinin satın alma kararının kültürler bazında incelenmesi ve pozitif psikolojik sermayenin satın alma kararının verilmesinde rolü olup olmadığını tespit etmektir. Araştırma 48 ülkede faaliyet gösteren oluklu mukavva firmalarının satın alma departmanlarında uzmanlaşmış kişiler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Anket tekniği ile toplanan 385 adet veri, istatistik paket programları ile analiz edilmiştir. Öncelikle ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlikleri sağlanmıştır. Sonrasında ölçeklere ait açıklayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Son olarak ise, araştırmaya ait hipotezleri test etmek maksadıyla regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda; kültür boyutları, endüstriyel satın alma kararlarını anlamlı bir şekilde etkilediği ortaya çıkmıştır. İkinci olarak kültür boyutlarının pozitif psikolojik sermaye düzeylerini anlamlı bir şekilde etkilediği bulunmuştur. Son olarak pozitif psikolojik sermaye düzeyleri, endüstriyel satın alma kararlarını anlamlı bir şekilde etkilemekte olduğu görülmüştür. Bu sonuç, endüstriyel pazarlarda hizmet veren oluklu mukavva kağıdı üreticilerinin ve kullanıcılarının uluslararası pazarlardaki satış ve satın alma işlemlerinde kültürün rolüne önem vermesinin, ticari faaliyetlerdeki başarısına etkisinin olduğunu göstermektedir. Var olan bu ilişkide pozitif psikolojik sermaye, endüstriyel satın alma kararının başarılı bir şekilde sonuçlanmasını sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Hofstede Kültür Boyutları, Endüstriyel Satın Alma Kararı, Pozitif Psikolojik Sermaye.
Okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ile öğretmenlerin psikolojik sermayeleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ile öğretmenlerin psikolojik sermaye algıları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmada 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Denizli iliPamukkale ve Merkezefendi İlçelerindeki ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 468 öğretmenin görüşleri taranmıştır. Araştırma veriler dönüşümcü liderlik ve psikolojik sermaye ölçekleriyle toplanmıştır.Araştırma verilerinin analizinde; frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Daha sonra veriler ilişkisizt-testi, ANOVAregresyon ve korelasyon analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenler okul yöneticilerini dönüşümcü liderliğin tüm alt boyutlarında yeterli düzeyde görmektedirler. Öğretmenlerin psikolojik sermaye algıları da yüksektir. Kadın öğretmenler okul yöneticilerinin Vizyon ve ilham sağlama boyutuna sahip olma düzeyinierkek öğretmenlere göre daha yüksek düzeyde algılamaktadırlar.Yine kadın öğretmenlerin Özyeterlilik algılarıerkek öğretmenlerden daha yüksektir. Öğretmenlerin mesleki kıdemlerine göre okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özelliklerine sahip olma düzeylerine yönelik görüşleri "Davranış modelleri oluşturma, Entellektüel istek uyandırma ve Yüksek performans beklentilerini gündemde tutma" boyutlarında farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin kıdemlerine göre psikolojik sermaye algıları ise Dışa dönüklük boyutunda farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin çalıştıkları okuldaki öğretmen sayısına göre, okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik düzeylerine sahip olma düzeylerine yönelik görüşleri ile psikolojik sermaye algıları farklılık göstermemektedir. Bununla birlikte öğretmenlerin aynı okulda çalışma sürelerine veeğitimdurumlarına göre okul yöneticilerinin dönüşümcü liderliğe sahip olma düzeylerine yönelik görüşleri ile psikolojik sermaye algıları da farklılaşmamaktadır. Öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik düzeyleri ile öğretmenlerin psikolojik sermaye algıları arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik düzeyi öğretmenlerin psikolojik sermayelerini yordamaktadır. Anahtar Kelimeler: Dönüşümcü liderlik, psikolojik sermaye, okul yöneticisi, ortaokul yöneticisi, ilkokul yöneticisi.
Öğretmenlerin örgütsel destek algı düzeyleri ile pozitif psikolojik sermaye düzeyleri arasındaki ilişki
Bu çalışma öğretmenlerin örgütsel destek algıları ile pozitif psikolojik sermaye düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlamaktadır. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın evrenini 2015 – 2016 öğretim yılında Manisa ilinde çalışan 5133 öğretmen oluşturmaktadır. Kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla 48 ilkokuldan 360 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada veriler ''Örgütsel Destek Algısı Ölçeği'' ve '' Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği'' ile toplanmıştır. Araştırmada ölçeklerin örnekleme uygunluğunu test etmek için doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve elde edilen sonuçlarla ölçeklerin uygunluğu doğrulanmıştır. Ayrıca verilerin analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin okullarına yönelik örgütsel destek algıları orta düzeydedir. Eğitim durumu, cinsiyet, mesleki kıdem değişkenlerine göre, öğretmenlerin örgütsel destek algıları ve alt boyutları olan örgütsel destek ve yönetici desteği algıları arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Okulda çalışan öğretmen sayısı ve aynı okulda çalışma süresi değişkenlerine göre, öğretmenlerin örgütsel destek algıları ve alt boyutları olan örgütsel destek ve yönetici desteği algılarında anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin psikolojik sermayeleri yüksek düzeydedir. Cinsiyet değişkenine göre, öğretmenlerin psikolojik sermayenin iyimserlik ve dışa dönüklük boyutlarında anlamlı farklılık görülürken; diğer boyutlarda anlamlı bir fark görülmemiştir. Eğitim durumu, mesleki durum,aynı okulda çalışma süresi değişkenlerine göre, öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri ve alt boyutlarında anlamlı bir fark görülmemiştir. Okulda çalışan öğretmen sayısına değişkenine göre öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeylerinin boyutlarına bakıldığında; özyeterlilik, iyimserlik, güven, dışadönüklük ve psikolojik dayanıklılık boyutlarında bu farklılık anlamlı bulunmuş; umut boyutunda ise anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin destek algıları ile psikolojik sermaye düzeyleri arasında düşük düzeyli pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Öğretmenlerin örgütsel destek algılarının artması, psikolojik sermaye düzeylerini arttırmaktadır. Örgütsel destek ile özyeterlik, iyimserlik, güven, dışa dönüklük, psikolojik dayanıklılık ve umut, boyutları arasındaki ilişki ise düşük düzeydedir. Yönetici desteği ile psikolojik sermayenin özyeterlik, iyimserlik, güven, psikolojik dayanıklılık ve umut boyutları arasında düşük düzeyli, yönetici desteği ile dışa dönüklük arasında orta düzeyli bir ilişki vardır. Öğretmenlerin destek algılarının psikolojik sermaye düzeylerini yordamasına yönelik yapılan regresyon analizine göre algılanan desteğin psikolojik sermaye düzeyini yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
The relationship between teachers' shared leadership perceptions at schools and psychological capitals
The aim of this study is determining the relationship between shared leadership applies of schools and psychological capitals of teachers. In the relational screening model, 3986 teacher who worked in 2016-2017 school year in Usak province formed the target population of study and 345 elementary, middle and high school teachers formed the study sample. Simple random sampling has been used in the study. Datas were collected by using "Shared Leadership Scale" and "Psychological Capital Scale". Confirmatory factor analysis, arithmetic mean, one-way analysis of variance, T-test, Pearson product-moment coefficient and simple linear regression analysis were used in the analysis of data. According to the study results, teachers' perception level about the to shared leadership perceptions is high-level in completion of common tasks in shared leadership, levels of mutual skill development, emotional support dimensions, on the other hand it is low-level in employees' non-central interactivity dimensions. Shared leadership styles are seen to have a high level of teacher perceptions about the level of existence in schools in general. In this study, it is observed that teachers' perceptions about shared leadership style differ significantly in some dimensions of shared leadership, depending on professional seniority, number of teachers in school, school level and educational status variables. It is concluded that the other variable of the study, teachers' perceptions about psychological capital level is very high. Psychological capital levels of teachers were examined according to variables of gender, graduation status, working time in the same school, seniority, school level, number of teachers in the school, and no significant difference was found. According to another result of the study, positively significant low-level relationship detected between teachers' perception about shared leadership style and perception about psychological capital level's self-efficacy, optimism, confidence, extroversion and durability dimensions. No significant relationship detected between teachers' perception about shared leadership style and perception about psychological capital level's hope dimension. Again, according to result of the study, positively low-level relationship was found between teachers' perception about dimensions of shared leadership, completion of common tasks in shared leadership, levels of mutual skill development, emotional support dimensions and levels of psychological capital. There is no significant relationship between the non-central interactivity dimension of the shared leadership among employees and the levels of psychological capital. It is observed by the result of the study that according to teachers' perceptions, shared leadership's completion of common tasks mutual skill development, non-central interactivity dimension among employees cannot be able to predict teachers' psychological capital levels while emotional support dimension predicts teachers' psychological capital significantly.
Psikolojik sermaye farkındalığı ve yönetici beklentisi
Sürekli değişim ve rekabet içindeki işletmelerin en önemli bileşenlerinden birinin de insan faktörü olduğunu söylemek mümkündür. Çalışanların başarısını ve motivasyonunu, dolayısıyla işletmenin başarısını etkileyen unsurlar ise çalışanın fiziksel ve psikolojik gücü, becerileri, yetenekleri ve bütün bunları etkileyen psikolojik sermayesidir. Bireylerin psikolojik sermayelerinin farkında olmaları hayata bakışlarını dolayısıyla işe bakışlarını etkilemektedir. Psikolojik sermayenin ve bunun farkındalığının işletme çalışan veyönetici başarısındaki önemi açıktır. Kişilerin kendi psikolojik sermayelerinin farkında olmaları hem kendilerini hem de işletmeyi etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı psikolojik sermaye farkındalığı düzeyini ve yöneticilerde aranan özellikler bakımından beklentilerini anlayabilmek ve varsa bu beklentilerin neler olduğunu kategorize ederek yorumlamaktır. Bu araştırmada örneklem olarak çalışmayan bireyler tercih edilmiştir. Araştırma Uşak Üniversitesi öğrencileri ile yapılmıştır. Araştırmaya katılım, gönüllülük esasına dayalı olarak uygulanmıştır. Bu çalışma çalışmayan bireyler ve kısa zamanda çalışmayı umut eden bireylerin, bu bireyleri psikolojik sermaye farkındalıklarını ve yönetici beklentilerini kapsamaktadır. Konunun çalışmayan bireyleri kapsaması nedeniyle demografik özelliklerde yaş, medeni durum, eğitim düzeyi çeşitliliğinin az olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın yönetim ve organizasyon, örgütsel davranış alanlarında çalışan akademisyenlere, yöneticilere ve yönetici adaylarına yararlı olması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Pozitif psikoloji, psikolojik sermaye, yönetici becerileri
Okullardaki informal iletişim düzeyi ile öğretmenlerin psikolojik sermayeleri arasındaki ilişki
Bu araştırmada okullardaki informal iletişim düzeyleri ile öğretmenlerin psikolojik sermayeleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evreni, 2020–2021 eğitim öğretim yılında İzmir'in Torbalı ilçesinde yer alan tüm okullarda görev yapan 1871 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini kolay ulaşılabilir örnekleme tekniği ile seçilen 396 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada basit tesadüfî örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırmada veriler "İnformal İletişim Ölçeği" ve "Psikolojik Sermaye Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde doğrulayıcı faktör analizi, aritmetik ortalama, tek yönlü varyans analizi, t-Testi, Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin okullarda informal iletişime yönelik "arkadaşlık, eğlenme, bilgi" algı düzeyleri ve okullarda genel olarak uygulanma düzeyine yönelik algılarının yüksek, "etkileme" boyutunda ise orta düzeyde olduğu görülmektedir. Araştırmada informal iletişim düzeylerine yönelik öğretmen algılarının, informal iletişimin bazı boyutlarında, mesleki kıdem ve çalışılan okul düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği, ancak cinsiyet, okulda bulunan öğretmen sayısı ve aynı okulda çalışma süresi, değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın diğer değişkeni olan öğretmenlerin psikolojik sermayeye yönelik algılarının ise "özyeterlilik, güven, dışadönüklük, psikolojik dayanıklılık, umut" boyutları ve genel olarak psikolojik sermaye düzeylerinin çok yüksek "iyimserlik" düzeyinin ise yüksek olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri çalışılan okul düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermezken, cinsiyet, kıdem, okulda bulunan öğretmen sayısı, aynı okulda çalışma süresi ve mezuniyet durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Yine araştırmada okulun informal iletişim düzeyi ile öğretmenlerin psikolojik sermayeleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde ise, öğretmenlerin okullardaki informal iletişimin arkadaşlık, eğlenme, etkileme, bilgi ve geneline yönelik algıları ile psikolojik sermayenin özyeterlilik, güven, dışadönüklük, psikolojik dayanıklılık umut ve geneli arasında pozitif yönlü düşük dereceli, eğlenme algıları ile iyimserlik ve psikolojik sermayenin geneli arasında ise pozitif yönlü orta dereceli bir ilişki bulunmaktadır. Araştırmanın bir başka sonucuna göre de okullardaki informal iletişimin eğlenme düzeyinin, öğretmenlerin psikolojik sermayelerini anlamlı şekilde yordadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte okullardaki informal iletişime yönelik arkadaşlık, etkileme ve bilgi boyutlarının ise, öğretmenlerin psikolojik sermayesini yordamadığı görülmektedir.
Okullardaki örgütsel sinerjinin öğretmenlerin psikolojik sermayeleri üzerindeki rolü
Bu çalışma okullardaki örgütsel sinerjinin öğretmenlerin psikolojik sermayeleri üzerindeki rolünü belirlemek için yapılmıştır. Bu temel amaç doğrultusunda araştırmada "Öğretmenlerin okullardaki örgütsel sinerji düzeyine yönelik algılarının psikolojik sermaye düzeyleri üzerindeki rolü nedir?" sorusuna cevap aranmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2021–2022 öğretim yılında Kütahya ili, Şaphane, Simavve Gediz ilçelerinde yer alan tüm okullarda görev yapan 2987öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilen 429 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri, Akpolat ve Levent (2018) tarafından geliştirilen "Öğretmenlere Yönelik Örgütsel Sinerji Ölçeği" ve Tösten ve Özgan (2014) tarafından geliştirilen "Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Ayrıca verilerin istatistiksel analizi için Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Çoklu Regresyon Analizi ve Pearson Momentler Çarpımı Kolerasyonu kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin okullardaki örgütsel sinerjiye yönelik algı düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel sinerjiye yönelik algılarının cinsiyet, görev yapılan okul düzeyi ve okulda çalışan öğretmen sayısına göre anlamlı farklılıklar gösterdiği; kıdem, mezuniyet, aynı okulda çalışma süresine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bir diğer değişkeni olan öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri ise yüksektir. Öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri cinsiyet, görev yapılan okul düzeyi ve mezuniyet durumuna göre farklılaşırken bunların kıdem, aynı okulda çalışma süresi, okulda çalışan öğretmen sayısına göre farklılık göstermemektedir. Yine araştırmada öğretmenlerin okullardaki örgütsel sinerji düzeyine yönelik algıları ile psikolojik sermaye düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde, anlamlı pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişkiye rastlanmıştır. Son olarak yapılan araştırmaya göre, öğretmenlerin okullarda örgütsel sinerjiye yönelik etkileşim ve takdir etme, strateji, güncelleme ve güçlenme boyutları algılarının öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeylerini anlamlı bir şekilde yordadığı; bütünleştirme boyutuna yönelik algılarının ise yordamadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Sinerji, Pozitif Psikoloji, Psikolojik Sermaye, Eğitim Örgütleri
Öğretmenlerin psikolojik sermayelerinin işe tutkunluklarındaki rolü
Araştırmada, öğretmenlerin psikolojik sermayelerinin işe tutkunluklarındaki rolünün belirlenmesi amaçlamıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini, Uşak ilinde 2022-2023 eğitim öğretim yılında görev yapan 2900 öğretmen, örneklemi ise kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile seçilen 314 öğretmen oluşmaktadır. Araştırma verileri "Psikolojik Sermaye Ölçeği" ve "Çalışmaya Tutkunluk Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri çok yüksek ve işe tutkunluk düzeyleri ise yüksektir. Öğretmenlerin psikolojik sermaye ve işe tutkunluk düzeyleri cinsiyet, öğretmen sayısı ve aynı okulda çalışma süresi değişkenlerine göre farklılaşmazken, kıdem yılı ve mezuniyet durumu değişkenine göre farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin kıdem yılı arttıkça ve öğrenim durumu yükseldikçe psikolojik sermayeleri ve işe tutkunluk düzeyleri yüksek bulunmuştur. Öğretmenlerin psikolojik ve sermaye düzeyleri okul düzeyine göre farklılaşmazken, işe tutkunluk düzeyleri farklılaşmaktadır. İlkokul öğretmenlerinin işe tutkunluk düzeyi, ortaokul ve lise öğretmenlerine göre daha yüksektir. Araştırmada öğretmenlerin okul içerisindeki psikolojik sermaye ve işe tutkunluk algıları arasında anlamlı, pozitif yönlü, orta düzeyde bir ilişki vardır. Bununla birlikte öğretmenlerin psikolojik sermayelerine yönelik iyimserlik, güven ve umut algıları işe tutkunluklarını yordarken; öz yeterlilik, dışadönüklük ve psikolojik dayanıklılık algıları yordamamaktadır. Anahtar kelimeler: Pozitif psikoloji, çalışmaya yoğunlaşma, çalışmaya tutkunluk.
The impact of psychological capital and willingness to communicate among EFL students
This study aims to examine the effects of psychological capital and willingness to communicate among university students learning English as a foreign language. In this direction, it is aimed to explore the psychological capital and willingness levels of the participants in communication and the relationship between them. To achieve this aim, the quantitative research method in which measurement tools including psychological capital, willingness to communicate, and related variables are used was adopted. The study's sample group consists of 180 students studying at Hacettepe University English Language Teaching Department. Participants of the study were volunteers from 1st, 2nd, 3rd, and 4th-grade university students to compare the results at each grade level. The data in the study were analyzed in the SPSS 21.0 program using descriptive statistics, Pearson correlation analysis, independent group t-test, and analysis of variance techniques. Findings revealed that undergraduate students of the English Language Education Department in Turkey had high levels of psychological capital and low levels of willingness to communicate. It was determined that there was a moderately significant relationship between students' psychological capital and willingness to communicate. Age, grade point average, and grade level variables predicted students' psychological capital and willingness to communicate, but the variables of gender and graduated high school type had no effect on these two concepts. Based on these findings, inferences were made, and recommendations were presented.
Otantik liderlik ile psikolojik sermaye arasındaki ilişki
Bu çalışmada otantik liderlik ile psikolojik sermaye arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla çalışma kapsamında otantik liderlik ile psikolojik sermaye arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığı ve deneyim, statü, yaş, cinsiyet ile eğitim durumlarına göre anlamlı bir farklılık olup olmadığı sorularına yanıt aranmıştır. Araştırmanın önemi; daha önce benzer çalışmalar yapılmış olsa da İstanbul'da hizmet sektöründe faaliyette bulunan işletmelerde çalışanlarının otantik liderlik özellik algılamaları ile psikolojik sermaye düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu çalışmada işletme çalışanlarının psikolojik sermaye seviyeleriyle yöneticilerin otantik liderlik özellikleri arasındaki ilişki yapılan anket çalışması ile incelenmiştir. Ele alınan anket çalışmasıyla demografik değişkenlerin psikolojik sermaye ve otantik liderlik algısı üzerinde bir farklılık meydana getirip getirmediği de incelenmiştir. Yapılan analizler neticesinde işletme çalışanlarının psikolojik sermaye seviyeleriyle yöneticilerin otantik liderlik özellikleri arasında yüksek derecede ilişki bulunduğu bulgusu elde edilmiştir. Ayrıca ele alınan işletme çalışanlarının demografik özelliklerin genelinin otantik liderlik algıları üzerinde anlamlı bir farklılık meydana getirdiği görülmektedir. Erkek katılımcıların otantik liderlik düzeylerinin, ilişkilerde şeffaflık düzeylerinin, bilgiyi dengeli değerlendirme düzeylerinin; kadın katılımcılardan yüksek olduğu belirlenmiştir. 25-28 yaş grubunda olan katılımcıların otantik liderlik düzeyinin, ilişkilerde şeffaflık düzeyinin, içselleştirilmiş ahlak anlayışı düzeyinin, öz farkındalık düzeyinin diğer yaş gruplarına göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir Alt-orta statüye sahip olan katılımcıların otantik liderlik düzeyinin, ilişkilerde şeffaflık düzeyinin, içselleştirilmiş ahlak anlayışı düzeyinin, bilgiyi dengeli değerlendirme düzeyinin, öz farkındalık düzeyinin diğerlerine göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca otantik liderliğin psikolojik sermaye değişkeni üzerindeki etkisini incelemek için doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Otantik liderlik düzeyinin psikolojik sermayeyi düzeyini tek başına %40.2'sini açıkladığı belirlenmiştir. Otantik Liderlik bir birim artırıldığında psikolojik sermaye düzeyini 0,497 kat kadar olumlu yönde etkilediği görülmektedir.
Okul müdürlerinin liderlik davranışlarının öğretmenlerin psikolojik sermayesi ile ilişkisi
Bu araştırmada, okul müdürlerinin liderlik davranışları ile öğretmenlerin psikolojik sermayeleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yönteminde tekli ve ikili tarama modelleri ile desenlenmiştir. Araştırmanın hedef evreni Ankara'nın dokuz ilçesindeki kamu okullarında görevli 13580 ilkokul öğretmeni ve 15165 ortaokul öğretmeni olmak üzere 28745 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi tabakalı örneklem yoluyla seçilmiş 361 ilkokul ve 370 ortaokul öğretmeni olmak üzere toplam 731 öğretmenden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak, Çetin (2015) tarafından geliştirilen "Psikolojik Sermaye Ölçeği" ile Kouzes ve Posner (2003) tarafından geliştirilen (Leadership Practices Inventory) ve Yavuz'un (2010) Türkçe'ye uyarladığı "Liderlik Uygulamaları Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 22.00 programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde, yüzde, frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma gibi betimsel istatistik tekniklerinden yararlanılmıştır. Katılımcıların cinsiyet ve okul türü değişkenlerine göre görüşlerinin karşılaştırılmasında t testi; kıdem ve eğitim durumu değişkenlerine göre öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı bir farkın olup olmadığının belirlenmesinde Kruskal Wallis H testi; okul müdürlerinin liderlik davranışlarının, öğretmenlerin psikolojik sermaye algılarını yordama düzeyinin belirlenmesinde regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların demografik özelliklerinden cinsiyet, okul türü, kıdem, eğitim durumu değişkenlerinin öğretmenlerin okul müdürlerinin liderlik davranışlarına ilişkin algılarında anlamlı farklılıklar yarattığı görülmektedir. Aynı değişkenlere göre, öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri de anlamlı farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin okul müdürlerinin liderlik davranışlarına ilişkin algılarının en yüksek düzeyde tanıma ve takdir etme, en düşük düzeyde risk alma boyutunda olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin psikolojik sermayelerine ilişkin algıları en düşük mizah, en yüksek ise bilgelik boyutunda gerçekleşmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre, okul müdürlerinin liderlik davranışlarının öğretmenlerin psikolojik sermayelerine ilişkin algılarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: pozitif psikoloji, psikolojik sermaye, pozitif örgütsel davranış, liderlik, öğretmenler, okul müdürleri
İş-aile çatışmasının duygusal tükenmişlik üzerindeki etkisinde psikolojik sermaye ve işkolikliğin düzenleyici rolü: Bir alan çalışması
Küreselleşme, rekabet, ve iş yapısının değişmesi gibi faktörler, kısıtlı olan zamanın iş ve aile alanları arasında adil bir şekilde bölüştürülmesine engel olmakta ve artan taleplerin karşılanması yönündeki baskılar çalışanları işte daha fazla vakit geçirmek zorunda bırakmaktadır. Meydana gelen bu değişikliklerin iş ve aile alanları arasında çatışma yaşanma ve tedbir alınmadığı taktirde duygusal tükenmişlik gibi kronik rahatsızlıkların ortaya çıkma olasılığını arttırdığı düşünülmektedir. Bununla birlikte iş-aile çatışmasının herkes için aynı sonuçlara yol açmaması; bazı insanların sahip oldukları kaynaklar nedeniyle daha avantajlı olmaları, bazı insanların ise kişisel eğilimleri nedeniyle duygusal tükenmişlik yaşama ihtimallerinin daha yüksek olması beklenmektedir. Buradan hareketle bu araştırmanın amacı iş-aile çatışması ve duygusal tükenmişlik arasındaki ilişkide psikolojik sermaye ve işkolikliğin düzenleyici bir rolü olup olmadığını tespit etmektir. Finans sektöründe istihdam edilen beyaz yakalı çalışanlardan tek bir zaman diliminde toplanmış olan veriler kullanılarak iş-aile çatışması, duygusal tükenmişlik, işkoliklik ve psikolojik sermaye arasındaki ilişkiler iki model altında incelenmiştir. Çalışma kapsamında literatür temel alınarak değişkenler arasındaki olası ilişkilerin incelendiği iki ayrı model önerilmiş ve her bir modelin analizi Hayes (2018) tarafından geliştirilen PROCESS Macro ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular incelendiğinde iş-aile çatışmasının duygusal tükenmişliği pozitif yönde tahmin ettiği ancak aile-iş çatışmasının duygusal tükenmişlik üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. Ayrıca işkoliklik ve psikolojik sermayenin ise iş-aile ve aile-iş çatışmalarının duygusal ükenmişlik üzerindeki etkisinde düzenleyici bir role sahip olmadığı tespit edilmiştir. Alternatif modelde ise işkolikliğin iş-aile çatışması aracılığıyla duygusal tükenmişliği tahmin ettiği, ancak işkolikliğin duygusal tükenmişlik üzerindeki pozitif etkisinin psikolojik sermayesi yüksek olan bireylerde azalacağı varsayılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, işkolikliğin iş-yaşam çatışması aracılığıyla duygusal tükenmişliği etkilediği, ancak söz konusu aracılık ilişkisinin psikolojik sermayenin orta ve yüksek seviyelerinde anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Yapılan incelemelerde, psikolojik sermayenin iş-aile çatışması duygusal tükenmişlik arasındaki ilişkide düzenleyici rolünün olmadığı, sadece işkoliklik iş-aile çatışması arasıdaki ilişkide düzenleyici rol üstlendiği görülmüştür. Sonuçlar, psikolojik sermayenin işkolikliğin iş-aile çatışması üzerindeki pozitif yöndeki etkisini azaltarak, işkoliklik eğilimlerin iş-aile çatışmasını arttırma olasılığını azalttığını göstermektedir. Ancak psikolojik sermayenin iş-yaşam çatışması-duygusal tükenmişlik arasındaki ilişkide düzenleyici etkiye sahip olmaması, iş-aile çatışması belli bir seviye ulaştığı takdirde, psikolojik sermayenin duygusal tükenmişliği azaltmada herhangi bir koruyuculuğunun bulunmadığını göstermektedir. Elde edilen bulgular iş-aile çatışmasının ve işkolikliğin duygusal tükenmişlik gibi olumsuz çıktılar ile ilişkili olduğunu; psikolojik sermayenin ise belirli bir noktaya kadar çalışanları koruyan bir mekanizma olarak rol aldığını göstermektedir. Buradan hareketle yöneticilere çalışanların psikolojik sermaye kaynaklarını geliştirmeleri ve iş-aile çatışması ve işkoliklik eğilimlerin ortaya çıkmasını engellemeleri veya zararlı etkilerini azaltabilmeleri için faydalı olabileceği düşünülen çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Psikolojik sermaye ve yaşam doyumu ilişkisinde iş becerikliliğinin aracı, yaş ve eğitim düzeyinin düzenleyici rolü
Bu araştırmanın amacı psikolojik sermayenin yaşam doyumu üzerine etkisi ve iş becerikliliğinin bu ilişki üzerindeki aracı rolü ile yaş ve eğitim düzeyinin düzenleyici rollerinin belirlenmesidir. Araştırma, yapısal eşitlik modeli ile gerçekleştirilmiş olup, modelde psikolojik sermaye bağımsız değişken, yaşam doyumu bağımlı değişken, iş becerikliliği aracı değişken, yaş ve eğitim düzeyi ise düzenleyici değişken olarak yer almıştır. Araştırmanın evrenini Samsun'da faaliyet gösteren dört ve beş yıldızlı otellerde istihdam edilen 415 çalışan oluşturmaktadır. Araştırma verileri bu evrende ulaşılabilen 386 çalışandan elde edilmiştir. Araştırmada, katılımcıların psikolojik sermaye düzeylerini ölçebilmek amacıyla Luthans, Avolio, Avey ve Norman (2007) tarafından geliştirilen ve Çetin ve Basım (2012) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Psikolojik Sermaye Ölçeği (PSÖ) kullanılmıştır. Çalışanların iş becerikliliğini ölçmek amacıyla da Slemp ve Vella-Brodrick (2013) tarafından geliştirilen ve Kerse (2017) tarafından Türkçe'ye uyarlanan İş Becerikliliği Ölçeği (İBÖ) kullanılmıştır. Katılımcıların yaşam doyumları ise Diener, Emmons, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilen ve Dağlı ve Baysal (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) ile ölçülmüştür. Araştırma hipotezleri; SPSS 17.00, Process Macro ve AMOS 22 Deneme sürümü ile yapılan yapısal eşitlik modeli, Pearson korelasyon analizi, doğrulayıcı faktör analizleri ve regresyon analizleri ile test edilmiştir. Elde edilen bulgular, çalışanların yaşam doyumu, psikolojik sermaye ve iş becerikliği düzeylerinin yüksek olduğunu göstermiştir. Araştırmada, psikolojik sermaye ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide iş becerikliliğinin ve alt boyutları olan ilişkisel beceriklilik ve bilişsel becerikliliğin kısmi aracı rol oynadığı görülmüştür. Araştırmada, psikolojik sermaye ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide yaşın düzenleyici rolü yalnızca iyimserlik alt boyutunda görülmüştür. Çalışanların yaşları arttıkça iyimserlikleri ve yaşam doyumları arasındaki ilişkinin şiddeti de azalmaktadır. Psikolojik sermaye ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide eğitim düzeyinin düzenleyici rol oynadığı görülmüştür. En güçlü etki ön lisans ve lisans mezunlarında görülürken, lise ve altı eğitim seviyesi ile lisansüstü eğitim seviyesindeki çalışanların psikolojik sermayeleri ile yaşam doyumları arasındaki ilişkilerin şiddeti de azalmaktadır.
Beyaz yakalı çalışanların girişimcilik niyetlerini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma: HAVELSAN örneği
Girişimcilik; yaratıcılık, icat ve risk alma gibi özellikleri içeren bir süreçtir. Girişimciler yeni firmaları belirler ve başlatır ve genişlemeleri için gerekli kaynakları sunar. İş dünyasının genişlemesini kolaylaştırarak, ekonomik faaliyetleri artırarak ve istihdam yaratarak bu süreç sosyal refahı artırır. Girişimciler, en yeni mal ve hizmetleri sunarak ekonomik dönüşümü teşvik ederken rekabet gücünü de artırır. Beyaz yakalı çalışanlar tipik olarak ileri eğitime sahiptir ve yönetici rollerinde bulunan yüksek vasıflı profesyonellerdir. Beyaz yakalı profesyoneller genellikle büyük işletmeler tarafından istihdam edilir ve sıklıkla daha tutarlı ve güvenli bir iş ararlar. Bununla birlikte, beyaz yakalı profesyoneller ile girişimcilik arasında bir bağlantı vardır. Beyaz yakalı profesyoneller genellikle işletme sahipleri tarafından faaliyetlerini genişletmek ve yenilikçi fikirlerini hayata geçirmek için işe alınırlar. Beyaz yakalı çalışanlar, özel uzmanlıklarını ve yeteneklerini sunarak işletme sahiplerine yardımcı olurlar. Girişimcilik beyaz yakalı çalışanlar için bir şans olabilir. Beyaz yakalı profesyoneller daha fazla özgürlük, sorumluluk ve iş yerinde yaratıcı ortamlara erişim sağlayarak girişimcilikten faydalanabilir. Bazı beyaz yakalı profesyoneller girişimci olabilir ve kendi şartlarıyla başarıya ulaşabilir. Girişimcilik, beyaz yakalı profesyonellere istikrarlı bir iş arayışından daha fazlasını sunar. Girişimciliğe yönelen beyaz yakalı bireyler, girişimcilik becerilerini geliştirme, hesaplanmış riskler alma konusunda özgüven kazanma ve liderlik yeteneklerini geliştirme şansına sahip olurlar. Beyaz yakalı profesyoneller girişimcilik sayesinde yenilikçiliklerini ve girişimci ruhlarını kurumsal ortamlara da taşıyabilirler. Mevcut çalışmada, Havelsan'da çalışan beyaz yakalıların girişimci niyetleri, psikolojik sermaye ve alan tutumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu anlamda girişimcilik niyetlerini etkileyen önemli faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Pozitif psikolojik sermaye ve empatik eğilimin örgütsel davranışa etkisi
Bu çalışmanın amacı, Gençlik ve Spor Bakanlığı merkez teşkilatı personelinin pozitif psikolojik sermaye ve empatik eğilim düzeyinin örgütsel davranışa etkisinin belirlenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022 yılında Gençlik ve Spor Bakanlığı'nda görevlerini sürdürmekte olan 187'si (%64.9) kadın, 101'i (%35.1) erkek toplam 288 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; kişisel bilgi toplama formu ile Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği, Empati Düzeyi Belirleme Ölçeği ve Pozitif Örgütsel Davranış Ölçeği ve kullanılmıştır. Verilerin analizi sürecinde; betimsel istatistiklerin yanı sıra bağımlı ve bağımsız değişkenlerin cinsiyet ile medeni durum değişkenlerine göre karşılaştırılması için T-testi; eğitim durumu, çalışma statüsü ve gelir algısı değişkenlerine göre karşılaştırılması için de One-Way ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırmada yer alan değişkenler arası ilişkinin belirlenebilmesi için Pearson Korelasyon testinden; bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisini belirleyebilmek için de Çoklu Regresyon Analizinden faydalanılmıştır. Araştırma sonuçları dikkate alındığında katılımcıların pozitif psikolojik sermaye, empatik eğilim ve örgütsel davranış düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu ifade edilebilir. Ek olarak, katılımcıların empati düzeyinin çalışma statüsü ve gelir düzeyi değişkenlerine göre, pozitif psikolojik sermayelerinin ise medeni durum değişkenine göre ve örgütsel davranışlarının eğitim durumu değişkenine göre istatistiksel açıdan farklılaştığı tespit edilmiştir. Son olarak, katılımcıların pozitif psikolojik sermaye ve empatik eğilimlerinin örgütsel davranış özelliğini %60.4 düzeyinde yordadığı tespit edilmiştir.
Kişilik özellikleri ile tükenmişlik ilişkisinde psikolojik sermayenin etkileri
Bugünün dünyasında, aynı çalışma ortamında birlikte çalışan bireyler genellikle farklı karakterler sergilerler ve her biri diğerinden farklı kişilik özelliklerine sahiptir. Çalışanlar görevlerini yerine getirirken farklı çevre ve koşullar içerisinde bulunurlar. Beklentiler, roller, arkadaşlar, çalışma ortamı, örgütsel sistem, kültür, yöneticiler, iş yükü, sosyal hayat vb. gibi sayılabilecek tüm bu farklılıklar bireylerin davranışlarını pozitif ya da negatif yönde etkilemektedir. Kişilik, bireysel farklılıkları ayırt etmek olarak tanımlanmaktadır ve bu araştırma kişilik özellikleri, psikolojik sermaye ve tükenmişlik arasındaki yakın ilişkiye odaklanmaktadır. Kişilik özellikleri ve tükenmişlik arasındaki ilişkiyi, ara değişken olarak psikolojik sermayenin hangi bileşeninin ne kadar etkileyebildiğinin belirlenmesi önemlidir. Literatürde kişilik, tükenmişlik ve psikolojik sermaye konularına ayrı ayrı odaklanan çeşitli çalışmalar mevcuttur fakat ilgili literatürde hiçbir çalışma bu üçlü ilişkiyi ele almamıştır. Bu çalışma, Türkiye'de farklı kamu kurumlarında aktif olarak çalışan ve tesadüfi olarak seçilmiş 416 Türk personel örneklem ile psikolojik sermayenin etkisi altında, tükenmişlik ile ilişkide olan kişilik özelliklerini incelemiştir. Analiz sonuçları incelendiğinde, tükenmişlik boyutlarının çoğu kişilik özellikleri tarafından negatif yönlü olarak etkilenmiştir ve bu tükenmişlik boyutlarının çoğunun, psikolojik sermayenin 4 boyutu ile negatif ilişkili olduğu görülmüştür. Bu sözü geçen 4 psikolojik sermaye boyutu da pozitif yönlü olarak 5 alt boyuttan oluşan kişilik özellikleri ile ilişkili bulunmuştur. Örneğin 5 faktör kişilik özelliklerinden biri olan yeniliklere açıklık, tüm tükenmişlik ve psikolojik sermaye boyutlarıyla pozitif ilişkili çıkmıştır. Öte yandan, psikolojik sermaye alt boyutu olan dayanıklılık ise tüm tükenmişlik boyutlarıyla negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Dışadönük kişilik özelliğinin tüm tükenmişlik boyutlarıyla negatif ilişkili çıkması da, böyle bir kişiliğe sahip bireylerin, daha az tükenmişlik yaşayacakları yorumunu beraberinde getirmektedir. Aynı zamanda analiz sonuçlarımıza göre, dışadönük kişilik özelliği, psikolojik sermayenin tüm alt boyutlarıyla pozitif yönde ilişkilidir. Kişilik özellikleri ile tükenmişlik arasındaki ilişki, kısmen de olsa psikolojik sermaye boyutlarının etkisinde kalmıştır. Bu durum, psikolojik sermayenin, kişilik özellikleri ile tükenmişlik ilişkisinde kısmi ara buluculuk rolü oynadığı şeklinde sonuçlandırılabilir. Doktora tezi olarak hazırlanmış bu araştırma, gelecek çalışmalara ışık tutma amacını taşıyan önemli bir yere sahiptir. Araştırma sonuçları, gelecekteki karşılaştırmalı analizler ve araştırmalar için farklı çıkarımlar açısından ele alınabilir. Anahtar Kelimeler: Kişilik, Kişilik Özellikleri, Tükenmişlik, Psikolojik Sermaye.
Psikolojik sermayenin örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinde örgütsel desteğin aracı rolü
Bu çalışmanın amacı banka çalışanlarının psikolojik sermaye düzeylerinin örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolünü belirlemeye yöneliktir. Bu maksatla, Hatay ilindeki banka çalışanı olan 224 katılımcıdan anket aracılığıyla veri toplanmıştır. Verilerin analizinde, keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış, değişkenler arası korelasyonlar tespit edilmiş ve yapısal eşitlik modeli ile modelin uyum iyiliği testleri ve regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde, psikolojik sermayenin algılanan örgütsel desteği ve örgütsel özdeşleşmeyi pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Algılanan örgütsel desteğin de örgütsel özdeşleşmeyi pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği ortaya konmuştur. Ayrıca aracılık testinde algılanan örgütsel desteğin psikolojik sermaye ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir.
Öğretmenlerin duygusal zeka ve psikolojik sermaye düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Kurumların örgütsel yapısında, çalışanları gerek kendi aralarında gerekse yönetim seviyesi ile olan ilişkilerinde etkileyen pek çok faktör vardır. Son yıllarda yapılan araştırmalarda insan faktörü, duygu kavramı sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Bağlı olduğu örgüt içerisinde sosyal ilişkileri gelişmiş, problem çözebilen, sorunlar karşısında dayanıklı, iyimser kişilerin iş tatminlerinin yüksek olduğu, buna bağlı olarak örgütün etkinlik ve verimliliğini pozitif etkilediği ileri sürülmektedir. Bu bağlamda çalışmada psikolojik sermaye düzeyleri ile duygusal zekâ düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma amacına uygun nicel bir araştırma tasarlanmış ve gerekli olan veriler anket aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma kapsamında Adana İlinde farklı kurumlarda görev yapmakta olan 220 öğretmene ulaşılmıştır. Öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri ile duygusal zeka düzeyleri arasındaki ilişki incelenirken, yaş, cinsiyet, medeni durum, mesleki deneyim gibi faktörlerin bu düzeylere olan etkisi de ele alınmıştır. Araştırma hipotezinin testi için regresyon, t testi ve anova testlerinden yararlanılmıştır. Bulgular incelendiğinde öğretmenlerin duygusal zekâ düzeyleri ve psikolojik sermaye düzeyleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca yaş faktörü haricindeki diğer faktörler ile her iki düzey içinde anlamlı ilişkiler bulunmuştur.