Psödoeksfoliasyon sendromlu gözlerde katarakt cerrahisi komplikasyonları

maç: Psödoeksfoliasyon sendromu (PES) olan gözlerde katarakt cerrahisi komplikasyonlarının retrospektif olarak araştırılması. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği'ne 05.06.2017-13.01.2020 tarihleri arasında başvuran, 50 yaş üstü PES'u olan ve olmayan, katarakt cerrahisi geçirmiş olan hastaların; dosya kayıtları arşiv taraması şeklinde, retrospektif olarak değerlendirilerek yapıldı. PES tanılı olgular PES grubu, diğer olgular ise kontrol grubu olarak sınıflandırıldı. PES grubunda katarakt cerrahisi uygulanan 112 PES'li hastanın 130 gözü; kontrol grubunda ise katarakt cerrahisi uygulanan 101 hastanın 137 gözü yer aldı. İstatiksel değerlendirme için IBM SPSS Statistics 23.0 paket programı kullanıldı. Bulgular: PES grubunun yaş ortalaması 76,65±8,58, %67,9'u erkek, %32,1'i kadın ve % 84'ü unilateral idi. Kontrol grubunun yaş ortalaması 71,11±8,88 idi. PES grubunun yaş ortalaması kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak yüksek idi. PES grubunda hipertansiyon görülme oranı % 45,5, kontrol grubunda ise %29,7 idi. Hipertansiyon görülme oranı PES grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak yüksek idi. PES grubunda % 28,5 nükleer katarakt, %13,1 matür katarakt ve %14,6 kortikonükleer katarakt saptandı. Kontrol grubunda ise % 21,9 nükleer katarakt, % 5,1 matür katarakt ve % 30,7 kortikonükleer katarakt saptandı. Nükleer ve matür katarakt görülme oranı PES grubunda istatistiksel anlamlı olarak yüksek, kortikonükleer katarakt ise düşük idi. İntraoperatif komplikasyonlardan arka kapsül rüptürü (AKR), vitre kaybı, zonül ayrılması PES grubunda sırasıyla % 3,8, % 4,6 ve % 4,6 ve kontrol grubunda ise %0,7, %0,7 ve % 0 idi. PES ve kontrol grubu arasında intraoperatif komplikasyon oranı arasında anlamlı farklılık yok idi. Gevşek iris sendromu PES grubunda görülmezken, kontrol grubundaki 2 (%1,5) gözde tespit edildi. Nükleusun vitreusa düşmesi ve kapsül blok sendromuna PES ve kontrol gruplarının her ikisinde de rastlanmadı. Dilatasyon sonrası pupil çapının PES grubundaki gözlerin tamamında middilate; kontrol grubundaki gözlerin ise 127 (%92,7)'sinde iyi, 9 (%6,6)'unda middilate ve 1 (%0,7)' inde zayıf olduğu bulundu. Zayıf dilatasyonu yönetmek için, PES grubunda yer alan gözlerden 12 (%9,2)'sinde sfinkterotomi, 13 (%10,0)'ünde iris kancası iv kullanıldı. Postoperatif 1.gün görme keskinliği ortalaması PES grubunda 0,32 ±0,2 kontrol grubunda ise 0,47±0,27 (ondalık düzende) idi. Görme keskinliği ortalamasının istatistiksel olarak anlamlı farkla PES grubunda kontrol grubuna göre daha az olduğu gözlendi. Postoperatif 1.gün tonus ortalaması ise PES grubunda 20,40±8,97 mmHg, kontrol grubunda 18,04±5,22 mmHg idi ve iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmedi. Postoperatif komplikasyonlardan korneal ödemin, PES grubunda istatistiksel olarak anlamlı farkla daha fazla olduğu bulundu. Yine postoperatif komplikasyonlardan pupiller membran, fibrinoid reaksiyon, descemet kırışıklığı, kapsüler fimozis, lensin tilte ve sublukse olması, PES grubunda daha fazla görülmekle beraber; iki grup arasında bu komplikasyonlar açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Posterior kapsül opasifikasyonu (PCO), PES grubundaki 3 (%2,3), kontrol grubundaki 3 (%2,2) gözde tespit edildi. Her iki grupta da retina dekolmanı veya koroid dekolmanı gelişen göze rastlanmadı. Sonuç: PES gri-beyaz fibrinogranüler PEM'in göz içi dokuları yanında sistemik olarak da birikimi ile karakterize bir sendromdur. Göz içi dokularında birikimi artmış glokom insidansı ve katarakt cerrahisinde intra ve postoperatif komplikasyon görülme oranında artışa neden olur. Katarakt cerrahisi planlanan hastalarda ameliyat öncesi göz içi dokularda birikim düzeyi ve meydana getirdiği patolojik değişikliklerin dikkatli muayene ile tespit edilmesi ve tecrübeli cerrahın buna göre hazırlık yaparak cerrahi sırasında gerekli girişimleri uygulaması ile artmış risk en az düzeye indirilebilir. Anahtar Kelimeler: Cerrahi, Glokom, Katarakt, Komplikasyon, Psödoeksfoliasyon