Pulmoner arteriyel hipertansiyonda oksidatif durumun değerlendirilmesi

Amaç: Pulmoner arteriyel hipertansiyon (PAH) mortalite ve morbidite oranları yüksek bir hastalıktır. Bu nedenle, hastalığın erken teĢhisi ve tedavisi son derece önemlidir. Pulmoner hipertansiyon (PH), pulmoner vasküler dirençte artıĢa ve sağ ventrikül yetmezliğine yol açan, progresif seyirli bir hastalıktır. Oksidatif stresin, inflamasyonun ve vasküler disfonksiyonun PH patogenezindeki rolü giderek daha fazla kabul görmektedir. Bu çalıĢmamızda PH Ģüphesi ile sağ kalp kateterizasyonu yapılan ve sonucunda PAH tanısı alan hastalarla sağlıklı kiĢilerin, oksidatif stres ile düzeyleri değiĢiklik gösterdiği ortaya konan iskemi modifiye albümin (ĠMA), paraoksonaz 1 (PON 1) ve arilesteraz (ARES) düzeyleri ve diğer laboratuvar parametreleri düzeylerinin iliĢkisini araĢtırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: ÇalıĢmaya Mart 2023 ile Aralık 2023 tarihleri arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Kliniği'nde PH Ģüphesi ile sağ kalp kateterizasyonu (SKK) yapılan, SKK sonucu PAH tanısı alan 46 hasta ve sağlıklı gelen 38 hasta dahil edilmiĢtir. PAH tanısı alan hastalarla sağlıklı kiĢilerin serum ĠMA, PON 1 ve ARES düzeyleri ve diğer laboratuvar parametreleri düzeyleri kıyaslandı. Bulgular: ARES PAH grubunda 542,88 (474,54-722,25) U/L iken sağlıklı grupta 706,80 (612,69-767,51) U/L (p:0,001), PON 1 PAH grubunda 308,56 (229,93-369,71) U/L iken sağlıklı grupta 372,35 (332,94-436,06) U/L (p:0,002), ĠMA hasta grubunda 66,78 (59,28-80,84) g/L iken sağlıklı grupta 61,92 (57,32-67,67) g/L (p:0,037) olarak ölçülmüĢ ve aradaki fark istatiksel olarak anlamlı bulunmuĢtur. Ortalama pulmoner arter basıncı (PAB) ile ARES, PON 1, Lenfosit, Bazofil, Ortalama eritrosit hemoglobin, Ortalama eritrosit hemoglobin konsantrasyonu, Klor, Albumin ve Demir arasında negatif yönden korelasyon iliĢkisi saptandı. Ortalama PAB ile ĠMA, B tipi natriüretik peptid (BNP), Nötrofil/Lenfosit, Kırmızı kan hücresi, Eritrosit dağılım hacmi, D-dimer, Sensitif C-reaktif protein (CRP), Üre, Ürik asit, Direkt bilirubin, Alkalen fosfotaz (ALP), Serum demir bağlama kapasitesi ve Pulmoner arter kama basıncı arasında pozitif yönden korelasyon iliĢkisi saptandı. DeğiĢkenlerin PAB'ı öngörmedeki gücünün değerlendirilmesi amacıyla gruplar arasında anlamlı fark olan değiĢkenlere tekli regresyon yapıldı. Yapılan tekli regresyon analizinde ARES (b: 1.006, %95 CI: 1.002-1.010, p: 0.001), PON 1 (b: 1.008 %95 CI: 1.003-1.013, p: 0.002), ĠMA (b: 0.93, %95 CI: 0.87-0.98, p: 0.007), Sensitif CRP (b: 0.93, %95 CI: 0.87-1.01), p: 0.101), Üre (b: 0.94, %95 CI: 0.91-0.98, p: 0,01), Ürik asit (b: 0.58, %95 CI: 0.42-0.81, p:0,01), Gama-glutamil transferaz (b: 0.96, %95 CI: 0.93-0.99, p: 0.016), ALP (b: 0.97, %95 CI: 0.95-0.99, p:0.006), Direkt bilirubin (b: 0.00002, %95 CI: 0.00001-0.002), Albumin (b: 3.9, %95 CI: 1.13-13.51), BNP (b: 0.96, %95 CI: 0.94-0.98, p:<0.001) olarak saptandı. Sonuçlar: ÇalıĢmamızda, PAH hastalarının serum ĠMA düzeyleri sağlıklı bireylerle karĢılaĢtırıldığında istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek, PAH hastalarının ARES ve PON 1 düzeyleri sağlıklı bireylerle karĢılaĢtırıldığında istatiksel olarak anlamlı derecede düĢük olarak bulunmuĢtur. PH'nin patogenezinde oksidatif stresin ve inflamasyonun önemli rol oynadığı düĢünüldüğünde, ĠMA, PON 1 ve ARES düzeylerinin birlikte değerlendirilmesi, hastalığın daha iyi anlaĢılması ve olası yeni tedavi stratejilerinin geliĢtirilmesi açısından önem taĢımaktadır. PON 1 ve ĠMA gibi oksidatif stres belirteçleri, BNP gibi kardiyak yüklenme göstergeleri ve ürik asit, bilirubin, sensitif CRP gibi inflamatuar belirteçler, PH'nin teĢhis ve yönetiminde değerli bilgiler sunmaktadır. Bu belirteçlerin kombinasyon halinde değerlendirilmesi, PH'nin erken tanı ve takibinde faydalı olabilir.