Pulmoner hipertansiyon ciddiyetinin değerlendirilmesi: Kardiyak otonom sinir sisteminin rolü

Pulmoner Hipertansiyon (PH) patogenezinde otonom sinir sisteminin tutulumu ile ilgili araştırmalar bulunmaktadır. Bu tutulumun hastalığın şiddeti ile ilişkisi ile ilgili bilgiler sınırlı sayıdadır. Kalp hızı toparlanması (KHT) ve kalp hızı değişkenliği (KHD) parametreleri, sempatik ve parasematik aktivitenin dolaylı göstergeleridir. Bu çalışmanın amacı, sağ kalp kateteri ile PH tanısı konmuş hastalarda, hastalığın ciddiyeti ile KHT ve KHD parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Çalışmamıza, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji kliniğinde takip edilen, ortalama pulmoner arter basıncı (oPAB) ≥ 25 mmHg olan 50 hasta dahil edildi. Hastalık ciddiyeti, ortalama pulmoner arter basınçlarına göre gruplandırıldı. Hastaların takiplerinde rutin olarak yapılan 6 dakika yürüme testinde test sonundaki kalp hızı ile 1 dakika sonraki kalp hızı arasındaki fark KHT olarak kaydedildi. Bütün hastalara 24 saatlik Holter monitörizasyonu uygulandı. Zaman ve frekans bağımlı KHD değerleri hesaplandı. Pulmoner hipertansiyon ciddiyeti artıkça KHT1 düzeylerinde azalma saptandı. Ciddi derece PH grubundaki hastaların tamamında KHT1 düzeyi ≤ 16 atım/dk idi. Pulmoner hipertansiyon ciddiyeti orta derece olan hastaların ise yarısında KHT1 düzeyi ≤ 16 atım/dk idi, düşük derece PH ciddiyeti olan hastaların ise % 3,3'ünde KHT1 düzeyi ≤ 16 atım/dk idi. Orta ve ciddi derece PH gruplarında SDNN düzeyi hafif derece PH grubuna kıyasla düşük saptandı. oPAB düzeyleri ile KHT1 ve SDNN düzeyleri arasında negatif korelasyon saptandı. PVD düzeyleri ile KHT1 arasında negatif korelasyon saptandı. Kardiyak output ile KHT1 ve SDANN düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptandı. Sonuç olarak; PH hastalarında KHT ve KHD parametrelerinde bozulma saptanmıştır. Bu bozulma, hastalığın ciddiyetinin bir göstergesi olabilir. Bu bulgular, pulmoner arter denervasyonu gibi yeni girişimsel yöntemler için hasta seçiminde yol gösterici olabilir. Anahtar Kelimeler: Pulmoner hipertansiyon, kalp hızı değişkenliği, kalp hızı toparlanması