Radyo piyeslerinde halk bilimsel unsurlar

Teknolojinin hızla gelişmesi, değişmesi ve ihtiyaçlar doğrultusunda dönüşmesi sonucu 20. yüzyılın en popüler ve etkili iletişim kanallarından biri haline gelen radyo hem Birinci Dünya Savaşı'na hem de Soğuk Savaş dönemine tanık olmuştur. İki dünya savaşına da tanık olan radyo gerek mobil yapısı ile gerekse de program içerikleriyle insanların yaratıcı dünyasına eşlik ederek, dinleyicisine pek çok avantaj sunarak, dönemin en aktif ve etkili iletişim araçlarından biri haline gelmiştir. Kitleleri etkisi altına alan bu gelişme birçok yeniliği de beraberinde getirdi. Bir asrı aşkın geçmişe sahip olan radyo, tarihsel süreçte dönemlere bağlı olarak farklı roller üstlenmiştir. Türkiye'de radyonun gelişimi ve yayıncılığın başlangıcı 6 Mayıs 1927'ye dayanmaktadır. Yeni Türk devletini kurumsallaştırmak, inkılaplar ve uygulamalar konusunda halkı bilinçlendirmek için radyo yayınlarından yararlanılmıştır. Radyo, değişen düzene uyum sağlamak için haber yayınları ve eğlenceli yayınlar yaparak rolünü işlevsel hale getirmiştir. Radyo, kültürel etkileşimde önemli bir yere sahiptir ve değerinin anlaşılması sonucunda sanat dalları ile etkileşim yoluyla kültürel etkinliklerin tanıtılmasında önemli bir rol oynamıştır. Radyo, yasal statüsündeki değişikliklere rağmen, cumhuriyetin en önemli kurumlarından biri olarak hizmet etmiştir. Radyo oyunu için üzerinde görüş birliğine varılmış tek bir isimlendirme dışında, farklı kaynaklarda farklı isimlendirmeler kullanılagelmiştir. Radyo oyunu, radyo tiyatrosu, mikrofonda tiyatro, radyofonik piyes, radyo temsili bunların belli başlıları arasında yer almaktadır. TRT'nin radyo programı olarak bilinen "Arkası Yarın" adlı radyo oyun programı, TRT'nin ve halkın bu türü tanımlarken en çok kullandığı genel bir adlandırma olarak görebiliriz. Radyoda oynanan oyunlar için kullanılan çeşitli isimlendirmeler olmakla birlikte, en yaygın kullanım; radyo tiyatrosu ve radyo oyunları kavramları üzerinde olmuştur. Türkiye'de radyo yayıncılığının, halk tiyatrosu gelenekleri açısından da önemli katkıları olmuştur. Çalışmamızda radyo tiyatrosunda yayımlanan oyun metinlerinin incelenmesi ve incelenen oyunlardan hareketle mit, masal, atasözü, halk hikâyesi, halk tiyatrosu, inançlar, geçiş törenleri gibi halk bilimsel unsurlar belirlenecek ve çözümlenecektir.