Ramsar alanı yönetim etkinliği izleme aracı (R-Mett)'nın Burdur gölü sulak alanında uygulanması

Ülkemizin de 14 adet sulak alan kapsamında taraf olduğu Ramsar Anlaşması, sulak alanların sahip olduğu en önemli yönetim ve koruma aracıdır. Bu alanların yönetim etkililiğinin değerlendirilmesi mevcut çabaların başarısının ölçülmesine, geçmişte yapılan müdahalelerin alanın ekolojik yapısında nasıl bir etkiye yol açtığının tespitine ve gelecek yönetim stratejisinin belirlenmesine yardımcı olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Korunan Alan Yönetim Etkinliğinin İzlenmesi Aracı (METT)'nın, Ramsar Alanları için uyarlanmış hali olan R-METT'in Burdur Gölü özelinde uygulanmasıdır. Öncelikle Yönetim Etkinliği İzleme Aracı'nın son sürümü olan METT-4 ve Ramsar tarafından kabul edilen R-METT'in ortak ve eksik yönleri belirlenmiş, günümüz şartları ve ülkemiz sulak alanlarının sorunları dikkate alınarak form geliştirilmiştir. Bu çalışma ile R-METT analizi ülkemizde ilk defa bir Ramsar alanında uygulanmıştır. Yapılan değerlendirmelere göre; Burdur Gölü Sulak Alanı'nın genel yönetim etkinliği başarı düzeyi %50 ile "orta" düzeyde bulunmuştur. Alt kategorilerde ise başarı düzeylerinin "Ortam" yönünden %75 ve "planlama" yönünden %62 ile iyi; "girdiler" yönünden %52, "süreçler" yönünden %44, "sonuçlar" yönünden %54 ve "çıktılar" yönünden %44 ile "orta" düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu göl için mevcut durumda ve gelecekte en önemli "baskı ve tehdit" unsurlarının "Hidrolojik değişim" ve "İklim değişikliği" olduğu görülmüştür. Yönetim Etkinliğini İzleme Aracı uygulandığı sulak alanlarda; yasal, yönetsel, insani ve doğal sebeplere bağlı etkiler ile ekosistem hizmetlerinin nicel bir veriye dönüştürülmesini sağlamaktadır. Yönetim etkinliğinin izlenmesi; hedeflere ulaşmada, sorunları çözmede ya da gelecekteki olası tehditleri tespit etmede kolaylık sağlayarak alanın yönetim başarısının artmasına önemli katkılar yapmaktadır. Sonuç olarak, Yönetim Etkinliği İzleme Aracının (R-METT) başta Ramsar Alanları olmak üzere, ülkemizdeki diğer tescilli sulak alanlarda da uygulanması, yönetim etkinliğini arttıracak bir uygulama olarak görülmektedir.