Ratlarda hiperhomosisteineminin eritrosit ve kalp dokusunda oluşturduğu oksidatif hasar üzerine vitamin C'nin etkisi

Bu çalışmada, uzun süreli metiyonin uygulanan ratlarda homosistein düzeyindeki artışın kalp dokusu ve eritrosit antioksidan sistem üzerine verdiği hasar ve ekzojen bir antioksidan olan vitamin C'nin oluşan bu hasarı ne oranda etkilediğinin araştırılması amaçlandı. Çalışmaya 3 grupta 36 adet rat alındı. Kontrol grubu her gün normal pelet yem ve çeşme suyuyla ad libitum beslendi. Hiperhomosisteinemi grubunda, L-metiyonin ratlara her gün 1 g/kg, Hiperhomosisteinemi+Vitamin C grubu ratlarına da her gün 1 g/kg dozunda L-metiyonin yanında 150 mg/kg/gün vitamin C 6 hafta boyunca gavaj yoluyla verildi. 6 haftalık denemenin sonunda deneme ve kontrol gruplarındaki hayvanlardan kan örnekleri alınarak elde edilen plazma örneklerinde MDA düzeyleri hemen ölçüldü. Plazma örnekleri elde edilirken GSH-Px, SOD ve CAT enzim aktivitelerinin tayini için eritrositler ayrıldı ve analizler gerçekleştirilinceye kadar -20C de saklandı. Servikal dislokasyon ile ötenazi uygulanan ratlardan kalp dokusu örnekleri alındı ve analizlerin yapıldığı güne kadar -80C de muhafaza edildi. Elde edilen doku homojenatında MDA düzeyleri ölçülürken SOD, GSH-Px, CAT antioksidan enzim aktiviteleri analizleri hem doku örneklerinde hem de eritrosit hemolizatında gerçekleştirildi. Ayrıca serum homosistein düzeyleri ticari Rat Homosistein Kiti kullanılarak ELİSA cihazında ölçüldü. Kontrol ve deneme gruplarının serum homosistein düzeylerinin ortalamaları arasında fark (p<0.001) saptanması deneme gruplarında hiperhomosisteineminin oluştuğunu gösterdi. Hiperhomosisteinemi ve Hiperhomosisteinemi+Vit C grupları arasında ise serum homosistein düzeyleri bakımından istatiksel olarak bir anlamlılık saptanmadı. Hiperhomosisteinemi grubuna ait kalp dokusu ve plazma MDA düzeylerinin, Hiperhomosisteinemi+Vitamin C ve kontrol grubundaki plazma MDA düzeylerinden yüksek olduğu tespit edildi (p<0.01). Kalp dokusu SOD aktiviteleri, Hiperhomosisteinemi+Vitamin C grubundaki ratlara göre sadece metiyonin verilen hiperhomosisteinemi grubunda düşük bulundu (p<0.001). Eritrosit hemolizatı SOD aktivitelerinde metiyoninle birlikte vitamin C verilmesi, Hiperhomosisteinemi+Vitamin C grubunda SOD değerlerini Hiperhomosisteinemi grubu değerlerine göre artırdı (p<0.01). Kalp dokusunda GSH-Px aktivitelerinde, kontrole göre deneme gruplarının GSH-Px aktivitelerinde genel olarak bir azalma tespit edildi (p<0.05). Eritrosit hemolizatındaki GSH-Px aktivitelerinde, Kontrole göre Hiperhomosisteinemi grubunda GSH-Px aktivitesinde bir azalış, Hiperhomosisteinemi+VitC grubunda ise bir artış tespit edildi (p<0.001). Kalp dokusu homojenatında ve eritrosit hemolizatındaki katalaz enzim aktivitelerinde kontrole göre Hiperhomosisteinemi grubunda bir azalma, Hiperhomosisteinemi+Vit C grubunda ise bir artış görüldü (p<0.001). Hiperhomosisteinemi grubunda yüksek MDA değerleri, homosisteinin oksidatif strese sebep olduğunu göstermektedir. Metiyoninle birlikte verilen vitamin C dokuda ve plazmada MDA değerlerini düşürdü. Hemolizat ve doku SOD, GSH-Px, CAT aktiviteleri hiperhomosisteinemi grubunda azalırken, Hiperhomosisteinemi+Vit C grubunda arttı. Metiyoninle birlikte verilen vitamin C'nin serum homosistein düzeyleri artışı veya azalışı üzerine herhangi bir etkisinin olmadığı saptandı. Serum homosistein düzeyleri üzerine tek başına yeterli olmadığı kanısına varıldı. Anahtar kelimeler: Hiperhomosisteinemi, homosistein, metiyonin, Vitamin C, oksidatif stres