Ratlarda oluşturulan medulla spinalis travma modelinde Aktive Protein C'nin nöroprotektif etkinliğinin araştırılması

Spinal kord travması sadece etkilenen bireyi değil, ailesini ve toplumu da ilgilendiren önemli bir sağlık problemidir ve tedavisinde ikincil hasar mekanizmalarının önlenmesinin rolü olduğu düşünülmektedir.Amaç: Bu çalışmada deneysel spinal kord travması oluşturulan ratlarda, farklı zaman dilimlerinde intravenöz olarak uygulanan APC'nin spinal kord travmasına karşı koruyucu etkisi olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda ağırlıkları 200- 250 g arası değişen ve normal motor aktiviteye sahip 32 adet Wistar Albino türü dişi rat alındı. 2 adet rattan oluşan laminektomi grubu ve her biri 6 adet rattan oluşan 5 çalışma grubu şeklinde planlama yapıldı. Deneklere cerrahi işlem öncesi eter anestezisi uygulandı. Grup L (n: 2): Laminektomi uygulandı. Grup APC 30 (n: 6): Tek doz intravenöz 100 µg/kg APC verildi ve 30 dk sonra spinal kord travması oluşturuldu. Grup SF (n:6): Spinal kord travması oluşturulduktan hemen sonra intravenöz 1 mL SF verildi. Grup APC akut (n: 6): Spinal kord travması oluşturulduktan hemen sonra intravenöz tek doz 100 µg/kg APC verildi. Grup APC 6 (n: 6): Spinal kord travması oluşturulduktan 6 saat sonra intravenöz tek doz 100 µg/kg APC verildi. Grup APC 12 (n: 6): spinal kord travması oluşturulduktan 12 saat sonra sonra intravenöz tek doz 100 µg/kg APC verildi. Spinal kord travması, 63 gramlık kuvvet uygulayan Yaşargil anevrizma klibi (Aesculap FE 721 K) dura ve spinal kordu çepeçevre saracak şekilde bir dakika süreyle kliplenerek gerçekleştirildi. Cerrahi işlem sonrasında tüm deneklerin fonksiyonel iyileşmeleri 1., 3., 5., 7., 14., 21., 28., ve 35. günlerde BBB lökomotor skorlama ile değerlendirildi ve 35. gün sonunda denekler sakrifiye edilerek travma alanından alınan örnekler histopatolojik değerlendirmeye alındı.Sonuç: Nörodavranışsal testlerin sonuçları karşılaştırıldığında APC uygulanan gruplarda SF grubuna göre 28. ve 35. günlerde anlamlı iyileşme olduğu gözlendi. Histopatolojik olarak yapılan değerlendirmelerde myelinli akson sayısı ve nöron sayısı açısından APC uygulanan gruplarda SF grubuna göre anlamlı yükseklik gözlenirken glial hücre sayısı açısından SF grubunda diğer gruplara göre anlamlı yükseklik bulundu.Sonuç olarak; APC'nin uzun dönemde motor fonksiyonlarda düzelme sağladığını, nöron ve miyelinli aksonları koruduğunu, glial hücre oluşumunu azalttığını saptadık.