Cichorium intybus L. (hindiba) bitkisinin doku kültüründe rejenerasyonu ve sekonder ürünlerinin araştırılması

Hindiba (Cichorium inythibus L.) bitkisi araziden toplanarak laboratuvar Ģartlarında yetiĢtirilmiĢtir. Oksin, sitokinin ve giberellik asit Bitki Büyüme Düzenleyicileri (BBD) ile desteklenmiĢ, Murashige ve Skoog (MS), Gamborg B5 ve White ortamlarında in vitro olarak rejenerasyon ve kallus üretimi çalıĢmaları yapılmıĢtır. İn vivo ve in vitro örneklerden eskulin, kaftarik asit, klojenik asit, kikorik asit ve inulin ekstre edilerek sıvı kromatografi ve spektrofotometrede kantitatif analizleri yapılmıĢtır. Bitki yaprak eksplantından Ġndol-3-bütirik asit (IBA) ve Naftalen asetik asit (NAA) ile desteklenmiĢ MS ve B5 ortamlarında direk organogenez yöntemi tüm bitki elde edilmiĢtir. Doku kültüründe kök ve sürgün geliĢtikten sonra fideler laboratuvar ortamında geliĢtirilmiĢ, ortama alıĢtırılmıĢ ve saksılara ekilerek canlı kalmaları ve saksıda büyümeleri sağlanmıĢtır. Yaprak eksplantından farklı konsantrasyon ve kombinasyonlarda oksin, sitokinin ve giberellik asit kullanılarak MS, B5 ve White ortamlarda kallus geliĢtirme çalıĢmaları yapılmıĢtır. En verimli kallus üretimi IAA+BAP ile desteklenmiĢ MS ortamından elde edilmiĢtir. Eskulin, kaftarik asit, klojenik asit ve kikorik asit etanol/su (80:20 v/v) içerisinde in vivo ve in vitro bitki örneklerinden ekstre edilerek HPLC'de, inulin ise spektrofotometrede kantitatif olarak analiz edilmiĢ ve karĢılaĢtırılmıĢtır. En yüksek kaftarik asit konsantrasyonu in vivo ortamdan toplanmıĢ bitkilerin çiçeklerinde bulunmuĢtur. Eskulin konsantrasyonunun, in vitro ortamda yetiĢen bitki yapraklarında in vivo ortamda yetiĢen bitki örneklerindeki miktardan daha fazla olarak tespit edilmiĢtir. Klorojenik asit ve inulin miktarlarının in vivo örneklerde daha yüksek olduğu tespit edilirken, kikorik asit miktarı in vitro örneklerde daha yüksek olarak tespit edilmiĢtir.