Asya'da bölgesel bütünleşme: Trans-Pasifik Ortaklık Anlaşması çerçevesinde hegemonun nüfuzu ve ABD'nin Hint-Pasifik stratejisindeki yerinin analizi

İkinci Dünya Savaşı sonrası dönem, bölgesel bütünleşme ve bu ilişkilerin tek pazar yapılarına kadar derinleşmeye giden çabaların yükselişine sahne olmuştur. Bölgesel bütünleşmenin erken dönemi boyunca hegemon konumunda olan ABD bu yapılanmaların oluşumunda kilit rol oynarken, aynı zamanda kendi çıkarlarını da gözetmiştir. Bu dönemdeki bütünleşme çalışmaları genelde Avrupa kıtasına atfedilmektedir. Ancak, son 20 yılda bu tür girişimlerin farklı kıtalarda da ortaya çıktığı görülmektedir. Asya'nın küresel boyutta jeopolitik açıdan ön plana çıkması ışığında Trans-Pasifik Ortaklığı (TPP) girişimi önemli fakat aynı zamanda üzerinde fazla çalışma yapılmamış bir konu olarak dikkat çekmektedir. ABD'nin, TPP veya halihazırdaki Kapsamlı ve İlerici Trans-Pasifik Ortaklığı (CPTPP) yapıları çerçevesinde hayati rol oynadığını öne sürmek hala gerçekçi bir yaklaşım olur mu? Bu çalışma, tarihi hususları süreç izleme yöntemiyle gözönüne alıp realizm, liberalizm ve bölgeselcilik teorileri açısından da irdeleyerek, bilhassa TPP gibi tek pazar yapılarının oluşumuna yönelik girişimlerin başarılarının ABD'nin rolüyle ne derecede bağlantılı olduğunu ve diğer tarafların çıkarlarının nasıl şekillendirildiğini incelemektedir. Bununla birlikte, tüm bu hususların daha geniş çerçevedeki ABD'nin Indo-Pasifik Stratejisi ve 'Asya'ya Yöneliş' siyasası açısından analizi yapılmaktadır. Araştırmanın sonucunda gerek TPP bağlamındaki gelişmelerin neticesinde ABD'nin kilit ve yönlendirici rol oynadığı gerekse bölgesel bütünleşme girişimlerinin küresel boyuttaki jeopolitik gelişmelerden bağımsız kalmadığı teyit edilmektedir. Bunlara ilave olarak, realist teorilerdeki fikirlerin nispeten daha yakın zamanda ortaya çıkan bölgeselcilik teorileriyle esasta çatışmadığı bulgusuna da rastlanmaktadır. Bu çalışmayla ileride benzer araştırmalara, özellikle TPP gibi üzerine sınırlı derecede araştırma yapılmış olan bir konuda, katkı sunmak ve bununla birlikte son zamanlarda ABD'nin etkisini yitirmeye başladığı yorumlarına karşın bölgesel bütünleşme girişimlerinde ABD'nin varolan etkisinin gözönünde bulundurulmasına vurgu yapılması amaçlanmaktadır.