Kariyer basamakları uygulamasının öğretmenlerin mesleki gelişimi ve mesleki motivasyonuyla ilişkisi

Bu araştırmanın amacı uygulamaya koyulan yeni öğretmenlik kariyer basamakları uygulamasının öğretmenlerin mesleki gelişimi ve mesleki motivasyonu ile ilişkisinin ortaya koyulmasıdır. Bu amaçla 2022-2023 eğitim öğretim yılında Düzce il merkezinde bulunan 144 öğretmen, 226 uzman öğretmen, 38 başöğretmen olmak üzere gönüllü olan 414 öğretmenden veriler toplanmıştır. Katılımcılardan veriler nicel ilişkisel tarama yöntemi ile toplanmıştır. Bu doğrultuda Google Formlar üzerinden hazırlanan ve üç bölümden oluşan ölçek katılımcılara ulaştırılmıştır. Bu ölçekte birinci bölümde katılımcılara ilişkin demografik özelliklerine yönelik sorular yöneltilmiştir. İkinci bölümde Yenen ve Kılınç (2021) tarafından geliştirilen Öğretmenlerin Mesleki Gelişim Öz Yeterlikleri Ölçeği, üçüncü bölümünde ise Yıldız ve Taşgın (2020) tarafından geliştirilen Öğretmen Motivasyonu Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizi için SPSS 25.0 programına aktarılmıştır. Sonrasında değişkenler arasındaki etki düzeylerini belirmek için t-Testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Etki büyüklüğü hesaplanırken Tukey, Gabriel ve Games Howell testlerinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasında ilişki olma durumu ise Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Ayrıca değişkenlerin birbirini ne oranda yordadığına belirlemek içinde regresyon analizinden faydalanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğretmenlerin en çok gelişime ihtiyaç duydukları boyutun alansal gelişim olduğu, kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre ve genç öğretmenlerin yaşlı öğretmenlere göre kurumsal gelişimlerinin düşük olduğu, öğretmenlerin lisansüstü eğitim almasının ve gönüllü olarak hizmet içi eğitimlere katılmasının mesleki gelişimini olumlu etkilediği, kariyer basamaklarının öğretmenlerin mesleki gelişimini olumlu etkilediği, kariyer basamakları uygulamasının öğretmenlerin mesleki doyum ve kişisel gelişime ilişkin motivasyonuyla, öğretim süreci ve öğrencilere ilişkin motivasyonuna anlamlı etkisinin olmadığı, kariyer basamakları ile kurumsal gelişim arasında düşük ilişki olduğu, kariyer basamakları ile diğer gelişim alanları ve mesleki motivasyon arasında anlamlı ilişki olmadığı, kariyer basamaklarının kurumsal gelişim hariç diğer gelişim alanları ve mesleki motivasyonu anlamlı olarak yordamadığı bulguları ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan bulgular doğrultusunda cinsiyet, yaş, lisansüstü eğitim ve hizmet içi eğitimlere katılma gibi değişkenlerin mesleki gelişim ve mesleki motivasyonu etkileyebildiği, kariyer basamaklarının ise mesleki gelişime etki ederken mesleki motivasyona etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ortaya çıkan bu sonuçlara ilişkin uygulayıcılar ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Mesleki gelişim, Mesleki motivasyon, Öğretmenlik kariyer basamakları