Finansal raporlama kalitesi ve sürdürülebilirlik raporlaması bilgi açıklamaları ilişkisi: Borsa İstanbul ve Alman Borsası şirketleri üzerine bir uygulama

Bu tez, finansal raporlama kalitesi (FRK) ile sürdürülebilirlik raporlaması bilgi açıklamaları arasındaki ilişkiyi, Türkiye ve Almanya örneklemleri temelinde ampirik olarak analiz etmektedir. Çalışma, 2019–2022 yılları arasında Borsa İstanbul'da (BIST) işlem gören 75 Türk şirketi ile Alman borsasında işlem gören 140 şirkete ilişkin verileri kapsamaktadır. Çalışmada kullanılan tüm finansal, çevresel, sosyal ve yönetişim (ÇSY-ESG) verileri, London Stock Exchange Group (LSEG) bünyesindeki Refinitiv veri tabanından temin edilmiştir. Analiz sürecinde panel veri regresyon analizleri, bağımsız örneklemler için t-testi ve çapraz kesit bağımlılığı testleri gibi istatistiksel yöntemler uygulanmıştır. Finansal raporlama kalitesinin ölçümünde ise kâr yönetimine dayalı Modifiye Edilmiş Jones Modeli ile Performans Eşlemeli Modifiye Edilmiş Jones Modeli kullanılmıştır. Türkiye örneklemine ilişkin analizlerde, genel ESG skorları ile finansal raporlama kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ancak, yönetim skoru değişkeni ile hem Modifiye Edilmiş Jones Modeli (FRK1), hem de Performans Eşlemeli Modifiye Edilmiş Jones Modeli (FRK2) kapsamında hesaplanan finansal raporlama kalitesi arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca, Modifiye Edilmiş Jones Modeli (FRK1) kapsamında hesaplanan finansal raporlama kalitesi ile emisyon skoru değişkeni arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu bulgular, bazı ESG alt bileşenlerinin finansal raporlama kalitesi üzerinde sınırlı da olsa anlamlı etkiler yarattığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte, 2019–2021 döneminde sürdürülebilirlik raporlaması yapan firmaların, raporlama yapmayan firmalara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde daha yüksek finansal raporlama kalitesi sergilediği tespit edilmiştir. Ancak bu fark, 2022 yılı itibarıyla anlamlılığını yitirmiştir. Almanya örneklemine ilişkin analizlerde ise, Modifiye Edilmiş Jones Modeli (FRK1) ve Performans Eşlemeli Modifiye Edilmiş Jones Modeli (FRK2) kapsamında hesaplanan finansal raporlama kalitesi ile yönetim skoru, CSR (Corporate Social Responsibility score) strateji skoru ve emisyon ticaretine katılım değişkenleri arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Buna karşılık, her iki model kapsamında hesaplanan finansal raporlama kalitesi ile kurumsal yönetim skoru arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Elde edilen bulgular, ilgili değişkenlerin işletmelerin finansal raporlama uygulamalarının kalitesini anlamlı ölçüde etkilediğini göstermektedir. Çalışmanın bulguları, sürdürülebilirlik raporlamasının finansal raporlama kalitesiyle ilişkisini yalnızca kurumsal bağlamların değil, aynı zamanda yasal düzenlemeler ve yatırımcı beklentileri gibi dışsal faktörlerin de etkilediğini göstermektedir. Bu sonuç, politika yapıcılar ve düzenleyici kurumlar açısından sürdürülebilirlik açıklamalarının içeriğini güçlendirmeye yönelik stratejilerin gerekliliğini ortaya koymakta, ayrıca karşılaştırmalı analizlere dayanan uluslararası literatüre anlamlı bir katkı sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Alman Borsası, Borsa İstanbul, ESG Skorları, Sürdürülebilirlik Raporlaması Bilgi Açıklamaları, Finansal Raporlama Kalitesi.