Retinal iskemi-reperfüzyon hasarında talidomidin rolü

l.OZET Bu çalışma Fırat Üniversitesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı iskemi-reperfüzyon hasarına maruz bırakılan kobay retinalarında VEGF, TNF-a ve endostatin düzeylerini ölçerek talidomidin koruyucu rolünü araştırmaktır. Çalışmada ağırlıkları 400-550 gram arasında değişen 21 kobay herbiri rastgale seçilen ve 7 kobaydan oluşan 3 gruba ayrıldı. Grup 1 (Plasebo/noniskemik grup): Bu grupta iskemi-reperfuzyon yapılmadan plasebo olarak şalin solüsyonu verilerek sadece normal değerlerin saptanması amaçlanmıştır. Grup 2 (Sham grubu): Bu gruba iskemi oluşturulmadan önce ve reperfüzyon peryodu boyunca şalin solüsyonu verilmesi planlandı. Grup 3 (Talidomid grubu): Bu gruba iskemi-reperfuzyon peryodu öncesi ve sonrası sistemik talidomide verilmesi planlandı. Deney sonrası her kobayın iki gözüne enükleasyon yapılarak bir göz biyokimyasal, diğer göz patolojik çalışmaya alınmıştır. Plasebo grubu hariç bütün gruplarda anestezi ve analjezi indüksiyonu yapıldı, ikinci ve üçüncü gruplarda retinal iskemi oluşturmak amacıyla, göz içi basmcı 150 mmHg da 90 dakika süreyle tutulmuştur, iskemi sürecinin başlangıcından 24 saat önce üçüncü gruptaki deneklere 300 mg/kg oral talidomid verildi. İskemi peryodu 90 dakika sonra sona erdirilerek göz içi basmcı normal değerlerine düşürüldü ve 6 gün sürecek olan reperfüzyon peryodu başlatıldı. Talidomid grubuna reperfüzyon peryodu boyunca 24 saat aralıklarla 300 mg/kg oral talidomid verildi. Altı gün sonra gözler enüklee edildi. Retinal dokudaki VEGF ve TNF-a düzeyleri sham grubunda plasebo grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.002, p=0.002). Retinal dokudaki VEGF veTNF-a düzeyleri talidomid grubunda sham grubuna göre anlamlı olarak düşük bulundu (p=0.002, p=0.009). Retinal dokudaki endostatin düzeyleri sham grubunda plasebo grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunamadı (p=0.08). Retinal dokudaki endostatin düzeyleri talidomid grubunda plasebo grubuna göre anlamlı yüksek bulunurken(p=0.08), sham grubuna göre anlamlı yüksek bulunamadı (P=0.1). Histopatolojik değerlendirmede, her grubun iç pleksiform tabaka kalınlığı ölçülerek talidomidin istatistiksel olarak anlamlı bir koruyucu etkisinin olmadığı görüldü (p=0.08). Ancak yine histopatolojik değerlendirmede talidomidin retinanın iç tabakalarındaki (internal limitan membran ve iç pleksiform tabakalar) PNL infiltrasyonunu engelleneyerek koruyucu bir etkisi olduğu izlendi. İskemi-reperfüzyon hasarına maruz bırakılan gözlerde retinal VEGF, TNF-a düzeyleri ölçüldüğünde ve retinalar histopatolojik olarak değerlendirildiğinde talidomidin retinal VEGF, TNF-a düzeylerini düşürdüğü ve retinama iç tabakalarındaki PNL infiltrasyonunu engelleyerek koruyucu bir rolü olduğu görüldü. Anahtar Kelimeler: Talidomid, iskemi-reperfüzyon, retina