Roma döneminde Suriye ve Filistin eyaletlerinin ekonomik ve kültürel durumu

Bu tez çalışması, Roma döneminde Suriye ve Filistin eyaletlerinin ekonomik ve kültürel durumunu inceleyerek bölgenin imparatorluk içindeki konumunu değerlendirmektedir. Çalışmada, Suriye ve Filistin bölgelerinin Roma dönemi öncesi hakkında da bilgiler bulunmaktadır. Bölgenin coğrafi konumunun etkisiyle Paleolitik dönemden itibaren yerleşime açık olduğu görülmektedir. Göçebe ve yerleşik yaşamın varlığı bunun da etkisiyle tarımın gelişmesi, Natufian kültürünün ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Tunç Çağı ve Demir Çağı'nda bölge, Mısır ve Mezopotamya arasında yaşanan mücadelelere sahne olmaktadır. Bölgedeki şehir devletleri, liman kentleri ve ticaret güzergâhlarının gelişimi görülmektedir. Helenistik dönemde, İskender sonrası kurulan devletlerin mücadelesi bölgenin yönetim yapısını değiştirirken kültürel etkileşimi artırmaktadır. Roma'nın bölgeye gelişiyle idari ve ekonomik açıdan yeni bir düzenin geliştiği görülmektedir. Suriye eyaleti, Roma'nın doğu politikaları içinde merkezi bir konuma ve öneme sahiptir. Bu dönemde şehirlerin gelişmesiyle deniz ticareti, tarım ve zanaat üretimi imparatorluğun ekonomisine önemli katkılar sunmaktadır. Antakya, Apamea, Berytus ve Laodikeia (Lazkiye) kentleri, kültürel çeşitliliğin olduğu ve ticaretin yoğun yapıldığı merkezlerdir. Palmyra'da kervan ticareti ile ekonomisi canlı olan kenttir. Filistin eyaletinin ekonomisi, tarımsal üretime dayalıdır. Zeytinyağı ve şarap üretiminin fazlalığı iç pazardan çıkıp ihracat yoluyla farklı bölgelere gönderilmektedir. Roma yönetimi ile yerel halk arasında çıkan anlaşmazlıklar (Yahudi isyanları) ekonomik faaliyetlerin devamlılığını etkilemiştir. Kültürel yönden Suriye'nin Helenistik kültürü daha çok benimsediği görülmektedir. Suriye'de yerel kültür ile Roma kültürünün birleşmesiyle bölgede farklı unsurlardan meydana gelen çok katmanlı bir yapı gelişmiştir. Filistin'de yerel inanç ve gelenekler daha yoğun yaşanmış ve yeni kültürlere karşı direnç gösterilmiştir. Bu iki eyalet birbirinden farklı kültürel hareketliliğe sahip olmasına karşın Roma genelinde, doğunun önemli bir konumda yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Yahudi isyanları, Natufian kültürü, Roma dönemi Filistin Eyaleti, Roma dönemi Suriye Eyaleti, Pompeius, Palmyra, Yahudi sürgünü, Yahudilik, Hristiyanlık, Herod.