Romatizmal kalp hastalığı tanılı çocuklarda tam kan sayımı ve akut faz reaktanlarının değerlendirilmesi

AMAÇ : Akut romatizmal ateş (ARA), grup A beta hemolitik streptokokus (GAS) farenjiti sonrası ortaya çıkan sistemik bir hastalıktır. Romatizmal kalp hastalığı (RKH) ise A grubu streptokok enfeksiyonunun non-süpüratif bir komplikasyonuna sekonder kapak hasarına neden olan otoimmün bir fenomen olarak kabul edilmektedir. RKH, akut romatizmal ateş (ARA) sonucu gelişen kronik bir kalp hastalığıdır. Çalışmamızda RKH tanılı çocuklarda tam kan sayımı parametrelerinin ve akut faz reaktanlarının vücutta devam eden inflamasyonu gösteremedeki rolünü ortaya koymayı amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM : Çalışmaya; 01.01.2014 ve 31.12.2019 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyoloji ve Genel pediatri polikliniklerine başvuran 4-18 yaş arası ARA tanısı ile izlenen 41 vaka, RKH tanısı ile izlenen 47 vaka olmak üzere toplam 88 vaka alındı. Kontrol grubu olarak ise Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyoloji ve Genel Pediatri polikliniklerinde değerlendirilen 4-18 yaş arası herhangi bir sistemik veya kronik hastalığı bulunmayan benzer yaş grubu ve cinsiyette 82 sağlıklı çocuk dahil edildi. Çalışmanın tanımlayıcı bilgilerinden ad-soyad, cinsiyet, yaş, tanı yılı, profilaksi kullanımı ve süresi, ekokardiyografi bilgileri, tam kan sayımı parametreleri, biyokimyasal belirteçler (total protein, albumin) ve akut faz reaktanlarını (ESH, CRP) içeren bir çalışma formu hazırlandı. Bu form, hastanemiz kayıt sistemi MIA-MED programına kayıtlı hasta dosya bilgilerinden hem vaka hem de kontrol grubu için ayrı ayrı dolduruldu. BULGULAR : Çalışmamıza alınan ARA, RKH ve kontrol grubu hastaların her birinin tam kan sayımı parametreleri ayrı ayrı incelendi ve birbiri ile karşılaştırılmak üzere ARA-RKH, ARA-kontrol ve RKH-kontrol olacak şekilde üç grup belirlendi. Çalışmamızda ARA, RKH ve kontrol gruplarının; Hb (ARA: 11.6 ± 1.3 gr/dL, RKH: 13.2 ± 1.1gr/dL; p<0.001), (ARA: 11.6 ± 1.3gr/dL, kontrol: 13.5 ± 1.1gr/dL; p<0.001) , lökosit (ARA: 11047.1 ± 4533.5/μL, RKH: 8750.2 ± 2522.9/μL; p<0.001), (ARA: 11047.1 ± 4533.5/μL, kontrol: 7869.9 ± 2290.1/μL; p<0.001), (RKH: 8750.2 ± 2522.9/μL, kontrol: 7869.9 ± 2290.1/μL; p<0.001), nötrofil (ARA: 7498 ± 4369/μL, RKH: 5039.6 ± 2006.9/μL; p<0.001), (ARA: 7498 ± 4369/μL, kontrol: 3933.5 ± 1860.2/μL; p<0.001), (RKH: 5039.6 ± 2006.9/μL, kontrol:3 933.5 ± 1860.2/μL; p<0.001), monosit (ARA: 750.7 ± 299.8/μL, RKH: 617 ± 237.6/μL; p<0.001), (ARA: 750.7 ± 299.8/μL, kontrol: 517.4 ± 172.6/μL; p<0.001), (RKH: 617 ± 237.6/μL, kontrol: 517.4 ± 172.6/μL; p<0.001), lenfosit (ARA: 2569 ± 850.8/μL, kontrol: 3122.3 ± 1193.6/μL; p<0.05); PLT (ARA: 402487.8 ± 144520.1/μL, RKH: 299766 ± 69153.6/μL; p<0.001), (ARA: 402487.8 ± 144520.1/μL, kontrol: 315341.5 ± 76570.7/μL; p<0.001), PCT (ARA: 0.8 ± 1.2%, RKH: 0.3 ± 0.4%; p<0.001), (ARA: 0.8 ± 1.2%, kontrol: 0.3 ± 0.1%; p<0.001), MPV (ARA: 9 ± 0.9fL, RKH: 9.6 ±1.2 fL; p<0.05), (RKH: 9.6 ± 1.2 fL, kontrol: 9 ± 1fL; p<0.05), RDW (ARA: 13.6 ± 1.1%, kontrol: 13 ± 0.7%; p<0.05), (RKH: 13.3 ± 1%, kontrol: 13 ± 0.7%; p<0.05), PDW (ARA: 14.7 ± 2, kontrol: 15.8 ± 0.4; p<0.05), (RKH: 14.4 ± 2.6, kontrol: 15.8 ± 0.4; p<0.05) değerleri arasında istatistiksel anlamlı fark saptandı. NLR (ARA: 3.3 ± 2.4, RKH: 2 ± 1.1; p<0.001), (ARA: 3.3 ± 2.4, kontrol: 1.7 ± 2.4; p<0.001), (RKH: 2 ± 1.1, kontrol: 1.7 ± 2.4; p<0.001), MLR (ARA: 0.3 ± 0.2, RKH: 0.2 ± 0.1; p<0.001), (ARA: 0.3 ± 0.2, kontrol: 0.2 ± 0.2; p<0.001), (RKH: 0.2 ± 0.1, kontrol: 0.2 ± 0.2; p<0.001), PLR (ARA: 171.4 ± 78.5, RKH: 116 ± 45.1; p<0.001), (ARA: 171.4 ± 78.5, kontrol: 115.1 ± 65.5; p<0.001) parametreleri arasındaki fark da istatiksel anlamlı bulundu. Çalışmamızda ARA grubunda CRP ile NLR (r=0.584, p=0.001), MLR (r=0.662, p=0.001), PLR (r=0.560, p=0.001), CRP/ALB (r=0.997, p=0.001) ve ESH ile NLR (r=0.439, p=0.004), MLR (r=0.464, p=0.002), PLR (r=0.568, p=0.001), CRP/ALB (r=0.730, p=0.001) değerleri arasında anlamlı pozitif bir korelasyon olduğunu bulduk. ROC analizi ile RKH ve ARA grubu hastalar için NLR, MLR, PLR ve CRP/ALB oranlarının optimal kesme değerleri belirlendi. SONUÇ : Çalışmamızın sonunda; çeşitli inflamatuvar hastalıklarda artış gösteren ve rutin tam kan sayımı içerisinde bakılabilen lökosit-nötrofil-monosit-trombosit sayısı, RDW, PCT, NLR, MLR, PLR ve CRP/ALB oranı gibi parametrelerin akut faz reaktanları ile korelasyon göstererek inflamasyon ile seyreden ARA ve RKH tanılı olgularda kontrol grubuna kıyasla arttığını gördük. Bu parametrelerin günlük pratik uygulama sırasında bakılabilecek ucuz ve hızlı ARA karditi ve RKH prognozu açısından yol gösterici yeni belirteçler olarak kullanılabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler : Romatizmal kalp hastalığı, akut romatizmal ateş, kronik inflamasyon, tam kan sayımı, nötrofil - lenfosit oranı, monosit – lenfosit oranı, platelet – lenfosit oranı