Romatoid el ve semptomatik el osteoartritinin sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ve el fonksiyonu üzerine etkisi

Romatoid artrit (RA) ve el osteoartriti (OA) gibi el-el bileği tutulumu ve el fonksiyonunda bozulmaya neden olabilecek hastalığa sahip kişilerin el ve el bileğindeki kısıtlılık ve yetersizliklerin belirlenmesi ve el fonksiyonlarının yakından takip edilmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı romatoid el ve semptomatik el osteoartritinin günlük yaşam aktivitesi ve el fonksiyonları üzerine etkilerinin karşılaştırmalı değerlendirmesini yapmaktır.Bu çalışmaya Amerikan Romatoloji Derneği (ACR) tanı-sınıflama kriterlerini karşılayan 20 romatoid artritli hasta (Grup 1), 21 el osteoartritli hasta (Grup 2) ve 20 sağlıklı bireyden (Grup 3) oluşan kontrol grubu olmak üzere toplam 61 kadın birey çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri kaydedildi. Ağrı, Likert ağrı skalasına göre değerlendirildi. El OA'li hasta grubunda nodül varlığı ve sayısı, RA'li hasta grubunda ise el-el bileği deformiteleri ve tüm bireylerin hassas eklem sayısı kaydedildi. RA hastalarının hastalık aktivitesi Hastalık Aktivite Skoru (DAS28) ile belirlendi. Her iki elin kavrama ve tutma güçleri Jamar dinamometresi ve pinchmetre ile ölçüldü. El fonksiyonlarındaki yetersizlik Duruöz El Anketi (DEA) ve Jebsen Taylor El Beceri Testi (JTEBT) ile değerlendirildi. Günlük yaşam aktivitesi Sağlık Değerlendirme Anketi (SDA) ile değerlendirildi.Grup 1, Grup 2 ve Grup 3 arasında demografik özellikler açısından anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). SDA, DEA, Ortanca Jebsen total skoru el kavrama gücü ortancası bakımından Grup 1 ve 2 arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). SDA ve DEA ortancasının Grup 3'de Grup 1 ve 2'ye göre azalmış olduğu ve Jebsen el beceri testi total skoru ortancasının ise daha kısa olduğu saptandı (p<0.05). Grup 1'in parmakucu tutma, anahtar tutma ve palmar tutma gücü ortancası Grup 3'den istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p<0.05). Grup 2 ile Grup 1 ve Grup 2 ile Grup 3 arasında tutma gücü ortancaları bakımından istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı ( p>0.05). SDA skorunu en fazla etkileyen parametrenin Grup 1'de palmar tutma gücü, Grup 2 `de hassas eklem sayısı, DEA'yı en fazla etkileyen değişken ise Grup 1'de el kavrama gücü, Grup 2'de hassas eklem sayısıydı. Grup 1 ve 2'de Jebsen toplam skorunu en fazla etkileyen parametre eğitim süresiydi.RA ve el OA'li hastaların kavrama ve tutma güçlerinin azaldığı, el fonksiyonları ve yaşam kalitelerinin bozulduğu saptanmıştır. Hastalar yakından takip edilmeli, eklemleri koruyucu ve günlük yaşam aktivitelerini kolaylaştırıcı yardımcı cihazlar konusunda bilgilendirilmelidir.